Καταθέτω, καταθέτεις, καταθέτουμε...........
όχι χρήματα - πού να τα βρεις τέτοιους καιρούς - ούτε βέβαια τα όπλα.....μόνο δουλειά "εν τάξει" και "εν οίκω" για το "δήμο" των απανταχού εργατών φιλολόγων και όσων "φίλα προσκείμενων" μαθητών μας!!!!!
Ο θρύλος του καρπού μπετέλ και του φοίνικα αρέκα ανήκει στον θησαυρό των βιετναμέζικων λαϊκών παραμυθιών και χρονολογείται γύρω στο 2000 π.Χ. κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Hùng Vương. Έχει καταγραφεί στο έπος «Linh Nam Chich Quai», μια συλλογή βιετναμέζικων θρύλων και λαϊκών παραμυθιών που συγκεντρώθηκαν γύρω στα 1370 - 1400, στο τέλος της δυναστείας Trần (1226 - 1400).
Αυτή η ιστορία προσωποποιεί το δέντρο αρέκα, το φυτό μπετέλ και τον ασβεστολιθικό βράχο, που χρησιμοποιούνται για το μάσημα του μπετέλ και εξηγεί το έθιμο της χρήσης τους στην κοινωνικοποίηση, τη δημιουργία φίλων και στον γάμο των Βιετναμέζων. Η ιστορία έχει τη μορφή προφορικής λογοτεχνίας, με πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους παραλλαγές.
Sự tích trầu cau, σχέδιο της Thu Hằng
________________
«Αγαπημένα αδέρφια, πιστοί σύζυγοι»
Μια φορά κι έναν καιρό, σ' ένα μικρό χωριό ζούσε μια οικογένεια με δυο γιους. Ο πατέρας τους ήταν ο αρχηγός του χωριού (Quan Lang) και ο ψηλότερος άνδρας στην περιοχή. Τον κάλεσε κάποτε ο βασιλιάς Hùng στο Phong Châu και του έδωσε το επώνυμο Cao, το οποίο έγινε από τότε το επώνυμο όλης της οικογένειας. Ο ένας γιος λεγόταν Tân και ο άλλος Lang. Αν και δεν ήταν δίδυμοι, έμοιαζαν σαν δυο σταγόνες νερό. Ακόμη και οι στενοί συγγενείς τους δεν είχαν τρόπο να καταλάβουν ποιος ήταν ο μεγαλύτερος και ποιος ο νεότερος. Τα δύο αδέρφια αγαπιούνταν πολύ. Κι από τη στιγμή που οι γονείς τους έφυγαν από τη ζωή, όταν ήταν 18 και 17 χρονών αντίστοιχα, στέκονταν συνεχώς ο ένας στο πλευρό του άλλου.
Η οικογένεια Cao με τους δυο γιους της (σχέδιο της Thu Hằng)
__________
Πριν πεθάνει ο πατέρας, είχε εμπιστευτεί τον Tân σε έναν Ταοϊστή ιερέα ονόματιLưu, που είχε μια κόρη, την Liên, στην ίδια ηλικία μ' αυτόν. Ο Langδεν άντεχε να μείνει μόνος στο σπίτι και ζήτησε να σπουδάσει μαζί του. Ο ιερέας συγκινήθηκε από την αγάπη των δύο αδελφών και δέχτηκε να τους μεγαλώσει στο σπίτι του, σαν δικούς του γιους.
Πριν πεθάνει ο πατέρας, είχε εμπιστευτεί τον Tân σε έναν Ταοϊστή ιερέα ονόματι Lưu
(σχέδιο της Thu Hằng)
___________
Γρήγορα κατάλαβε ότι η κόρη του αγαπούσε τον Tân, ο οποίος ήταν ο μεγαλύτερος, αλλά δεν ήξερε ποιος από τους δύο ήταν, αφού τα δύο αδέρφια έμοιαζαν τόσο πολύ.
— «Κόρη μου, ξέρω ότι αγαπάς τον Tân. Αλλά ακόμη και εγώ δεν μπορώ να αναγνωρίσω ποιος από τους δυο είναι. Έτσι, αύριο, μαγείρεψε μια σούπα με ρύζι και σέρβιρέ τους, για να δούμε ποιος είναι ο Tân», είπε ο ιερέας στην κόρη του.
Εκείνη την εποχή, οι κανόνες ήταν αυστηροί. Κάθε φορά που οι άνθρωποι έτρωγαν ή έπιναν, έπρεπε πρώτα να αφήσουν τους μεγαλύτερους να φάνε ή να πιουν πρώτοι. Η κόρη έκανε όπως της είπε ο πατέρα της και κρύφτηκε για να δει ποιος θα παραχωρήσει τη θέση του στον άλλον. Ο Lang, βέβαια, άφησε κι αυτή τη φορά, όπως πάντα, τον μεγαλύτερο αδερφό του να φάει πρώτος.
«Μαγείρεψε μια σούπα με ρύζι και σέρβιρέ τους, για να δούμε ποιος είναι ο Tân»
(σχέδιο της Thu Hằng)
__________
Ο ιερέας έδωσε τη συγκατάθεσή του για το γάμο της κόρης του με τον Tân και γρήγορα το ζευγάρι μετακόμισε στο δικό του σπίτι. Ο Tân ήταν πλέον ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στη γη. Περνούσε το χρόνο του γράφοντας ερωτικά ποιήματα για να περιγράψει την ευτυχία του και να τραγουδήσει τη βαθιά αγάπη για τη σύζυγό του. Ο Lang, που δεν ήθελε με τίποτα να αποχωριστεί τον αδελφό του, πήγε να ζήσει μαζί τους. Ωστόσο, μερικές φορές ένιωθε λυπημένος επειδή ο Tân δεν του έδινε τόση σημασία όπως πριν, αλλά μιλούσε και διασκέδαζε με τη γυναίκα του.
Ο καιρός περνούσε και ζούσαν ακόμα ευτυχισμένοι μαζί. Μέχρι που μια μέρα, ο Lang είχε κουραστεί τόσο πολύ να δουλεύει στο χωράφι, που γύρισε πρώτος στο σπίτι. Η Liên τον είδε να έρχεται και έτρεξε έξω γρήγορα ν' αγκαλιάσει τον άντρα της, χωρίς να καταλάβει ότι ήταν ο Lang. Μόλις αναγνώρισε το λάθος της ήταν πολύ αργά. Ο Tân, γυρνώντας σπίτι, είδε τη γυναίκα του στην αγκαλιά του αδερφού του. Αν και δεν είπε τίποτα, δεν μπορούσε να σταματήσει να σκέφτεται ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με τους δυο τους. Από κείνη τη στιγμή, έγινε καχύποπτος, ζηλιάρης και ακόμα πιο ψυχρός απέναντι στον μικρότερο αδελφό του.
Ο Tân γυρνώντας σπίτι είδε τη γυναίκα του στην αγκαλιά του αδερφού του
(σχέδιο της Thu Hằng)
_________
Ο Lang πάλι ήξερε τι σκεφτόταν ο αδερφός του. Ήταν τόσο βαθιά λυπημένος, που την επόμενη μέρα, έφυγε χωρίς να πει λέξη. Δεν ήξερε πού να πάει, απλώς συνέχιζε να περπατάει, πεινασμένος και περίλυπος, μέχρι που έφτασε δίπλα σε ένα μεγάλο αδιάβατο ποτάμι. Ψυχή δεν υπήρχε γύρω του κι ο Lang ήταν τόσο κουρασμένος που κατέρρευσε. Έσκυψε το κεφάλι του, κάλυψε το πρόσωπό του και ξέσπασε σε κλάματα. Έκλαιγε τόσο πολύ, που τα πουλιά που έβγαιναν για να βρουν τροφή αργά το βράδυ μπορούσαν ακόμα να ακούσουν τους πένθιμους λυγμούς του. Κάποια στιγμή, αποκαμωμένος, κοιμήθηκε και δεν ξύπνησε ποτέ ξανά. Το επόμενο πρωί, το σώμα του ήταν μεταμορφωμένο σε πέτρα.
Το επόμενο πρωί, το σώμα του Lang ήταν μεταμορφωμένο σε πέτρα
(σχέδιο της Thu Hằng)
_________
Όταν ο Tân δεν είδε τον αδερφό του τριγύρω, ανησύχησε. Κατάλαβε ότι ο Lang είχε φύγει εξαιτίας του. Ένιωθε τόσο ένοχος που αποφάσισε να πάει να βρει τον αδερφό του, χωρίς να πει κουβέντα στη γυναίκα του. Η μοίρα τον οδήγησε ν' ακολουθήσει τον δρόμο που είχε πάρει ο αδερφός του, μέχρι που έφτασε κι αυτός στο ποτάμι. Το μόνο που είδε ήταν ένας βράχος με ανθρώπινη μορφή.
Το μόνο που είδε ήταν ένας βράχος με ανθρώπινη μορφή.
_________
— «Ω! Τι παράξενο! Γιατί αυτός ο βράχος μοιάζει με τον Lang;»
Τότε ξέσπασε σε κλάματα:
— «Ω Θεέ μου! Αυτός είναι ο αδερφός μου! Lang αγαπημένε μου! Σε παρακαλώ συγχώρεσέ με!»
Ο Tân μετάνιωσε και αγκάλιασε τον βράχο, κλαίγοντας απαρηγόρητος, κλαίγοντας μέχρι που μόνο ο ήχος του νερού ακουγόταν να κυλάει κάτω από την όχθη του ποταμού. Ο Tân πέθανε και μεταμορφώθηκε σ' ένα παράξενο δέντρο, με τον κορμό του να μεγαλώνει κατευθείαν μέχρι τον ουρανό, δίπλα στον βράχο, προσφέροντας σκιά στον μικρότερο αδερφό του.
Ο Tân μεταμορφώθηκε σ' ένα παράξενο δέντρο,
με τον κορμό του να μεγαλώνει κατευθείαν μέχρι τον ουρανό...
(σχέδιο της Thu Hằng)
___________
Η γυναίκα του Tân περίμενε αρκετή ώρα αλλά ο άντρας της δεν είχε επιστρέψει. Λυπημένη βαθιά που η απροσεξία της είχε χωρίσει τα δυο αγαπημένα αδέλφια, έφυγε από το σπίτι για να αναζητήσει τον σύζυγό της κι έφτασε, τρελή από την αγωνία, στο ίδιο ακριβώς μέρος όπου είχαν πεθάνει ο Tân και ο Lang. Μπροστά στα μάτια της υπήρχε μόνο ένα μεγάλο ποτάμι κι ένα παράξενο δέντρο που φύτρωνε ακριβώς δίπλα σε έναν βράχο.
Αποκαμωμένη, κάθισε στον βράχο, ακουμπώντας σε εκείνο το παράξενο δέντρο για να ξεκουραστεί.(σχέδιο της Thu Hằng)
___________
Αποκαμωμένη, κάθισε στον βράχο, ακουμπώντας σ' εκείνο το παράξενο δέντρο για να ξεκουραστεί. Ένα απροσδιόριστο αίσθημα, μια παράξενη ζεστασιά άρχισε ν' απλώνεται στο κορμί της και απ' το μυαλό της περνούσαν όλες οι τρυφερές στιγμές του παρελθόντος. Όσο περισσότερο θυμόταν, τόσο περισσότερο μετάνιωνε. Αποφάσισε να μείνει στην έρημη όχθη του ποταμού και να περιμένει τον άντρα της. Ξέσπασε σε κλάματα κι όταν τα δάκρυά της για κείνον στέρεψαν σιγά σιγά, η μοναξιά και η απουσία του την εξάντλησαν. Κοιμήθηκε και δεν ξύπνησε ποτέ ξανά.
Κοιμήθηκε και δεν ξύπνησε ποτέ ξανά...
________
Το σώμα της έγινε αναρριχητικό φυτό, με φύλλα σε σχήμα καρδιάς, τυλιγμένα γύρω από το δέντρο, σαν μια γυναίκα που αγκαλιάζει τον άντρα της. Τελικά, και οι τρεις τους ξαναβρήκαν ο ένας τον άλλον και κανείς ή τίποτα δεν μπορούσε πια να τους χωρίσει.
Το σώμα της έγινε τα φύλλα σε σχήμα καρδιάς, τυλιγμένα γύρω από το δέντρο,
σαν μια γυναίκα που αγκαλιάζει τον άντρα της
___________
Βλέποντας το σπίτι των αδελφών Cao ξαφνικά έρημο, ο ιερέας Lưu και οι κάτοικοι του χωριού ανησύχησαν και βγήκαν να τους αναζητήσουν. Χωρίστηκαν για να ψάξουν παντού, αλλά δεν βρήκαν κανένα ίχνος από τα τρία άτομα. Τελικά, έφτασαν στο πλατύ ποτάμι και ανακάλυψαν τον βράχο και δύο παράξενα φυτά.Το μόνο που μπορούσαν πλέον να κάνουν ήταν να χτίσουν έναν ναό, που τον ονόμασαν «αγαπημένα αδέρφια, πιστοί σύζυγοι» και να προσφέρουν λουλούδια και θυμίαμα στη μνήμη τους.
Τον επόμενο χρόνο η περιοχή υπέφερε από έντονη ξηρασία και μόνο τα δύο δέντρα που φύτρωναν δίπλα στο βράχο, μπροστά από τον ναό παρέμεναν πράσινα. Οι άνθρωποι πίστευαν ότι πρόκειται για θαύμα. Μια μέρα, κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας, ο Hùng Vương πέρασε από εκείνη τη γη. Σταμάτησε στον ναό και ξαφνιασμένος, ρώτησε:
— «Σε ποιον θεό είναι αφιερωμένος αυτός ο ναός; Δεν έχω ξαναδεί τέτοιου είδους δέντρα.»
Ένας αξιωματούχος κάλεσε κάποιους ηλικιωμένους από την περιοχή κι εκείνοι του διηγήθηκαν την θλιβερή ιστορία της οικογένειας Cao. Ο βασιλιάς κυριευμένος από βαθιά συγκίνηση, σκαρφάλωσε στον βράχο, κοίταξε γύρω του και διέταξε τους στρατιώτες του να μαζέψουν μερικούς καρπούς και να τους δοκιμάσουν.
— «Μεγαλειότατε, όταν τον τρως μόνο του, είναι στυφός, τίποτα το ασυνήθιστο. Όταν όμως τον μασήσεις με φύλλα αρέκας, έχει γεύση γλυκιά, αρωματική, και πικάντικη», είπε ένας από τους στρατιώτες.
— «Θεέ μου! Αίμα!», φώναξε ένας από τους αξιωματούχους
_________
Ξαφνικά ένας από τους αξιωματούχους φώναξε:
— «Θεέ μου! Αίμα!»
Μασώντας και φτύνοντάς το στον βράχο, το μείγμα των καρπών και των φύλλων αυτών των δύο φυτών, έγινε κόκκινο σαν αίμα. Ο βασιλιάς διέταξε να μασηθούν και τα τρία υλικά μαζί, και ξαφνικά οι άνθρωποι ένιωσαν μια ζέστα, σαν να ήταν μεθυσμένοι, τα χείλη τους είχαν έντονο κόκκινο χρώμα, τα πρόσωπά τους ήταν ρόδινα και όμορφα, και όταν έφτυσαν, το σάλιο τους ήταν κόκκινο σαν αίμα. Βλέποντας αυτό ο βασιλιάς είπε:
— «Πόσο τρομακτικό! Αυτοί είναι! Η αγάπη τους είναι τόσο ζωηρή και φλογερή.»
— «Μεγαλειότατε, είναι αλήθεια όπως είπατε, αυτό είναι πράγματι ένα είδος δέντρου που συμβολίζει την αρμονία μεταξύ αδελφών και της πιστής συζύγου.»
Ο βασιλιάς τελείωσε την ιστορία:
— «Αυτό δείχνει λοιπόν ότι η αγάπη τους είναι παθιασμένη, όσο η γεύση αυτών των πραγμάτων!»
Ο φοίνικας αρέκα, τα φύλλα σε σχήμα καρδιάς που αγκαλιάζουν το δέντρο και ο βράχος
(σχέδιο της Thu Hằng)
____________
Οι άνθρωποι αποκαλούν το παράξενο δέντρο που μεγαλώνει ίσιο και ψηλό «δέντρο αρέκα» και τα φύλλα που τυλίγονται γύρω από το δέντρο αρέκας είναι φύλλα μπετέλ. Το πέτρωμα που βοηθάει στο να γίνουν πιο γευστικά το μπέτελ και ο καρπός αρέκα ονομάζεται λάιμ.
Προφανώς, ο μικρότερος αδερφός έχει αποδείξει σε όλους ότι δεν έχει πρόθεση να διαλύσει τη σχέση των δυο συζύγων, αλλά μάλλον κάνει αυτή την αγάπη πιο παθιασμένη και πιο ευτυχισμένη μαζί.
Από τότε, ο βασιλιάς Hùng διέταξε να καλλιεργούνται παντού αυτά τα δύο είδη δέντρων και ζήτησε, όταν τα αγόρια και τα κορίτσια παντρεύονται, να βρίσκουν καρπούς, φύλλα μπετέλ και λάιμ, να τα μασάνε όλα και να φτύνουν λίγο, για να θυμούνται ότι η αγάπη τους δεν σβήνει ποτέ.
Οι Βιετναμέζοι προσφέρουν και μασούν μπετέλ και καρπούς αρέκα
στις συναναστροφές, στους αρραβώνες και στους γάμους.
(σχέδιο της Thu Hằng)
_____________
Η συμβολική των ονομάτων στον θρύλο
Τα ονόματα που χρησιμοποιούνται στην ιστορία του μπετέλ και της αρέκα παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον:
Το επίθετο του Quan Lang είναι Cao, που σημαίνει ψηλός. Μοιάζει πολύ με το Cau, που σημαίνει δέντρο της αρέκας καιονομάζεται έτσι επειδή είναι ψηλό.
Σύμφωνα με τον Nguyen Huu Vinh, TânLang (τα ονόματα των δύο γιων), γραμμένα μαζί με κινεζικους χαρακτήρες σημαίνουν «δέντρο αρέκας». Αλλά «tân lang» σημαίνει επίσης «νέος άνθρωπος», που αντιπροσωπεύει μια νέα, πατριαρχική κουλτούρα προερχόμενη από τον Βορρά.
Τα ονόματα των «δύο» αγοριών (Tân και Lang) σημαίνουν «ένα»δέντρο αρέκας ή «ένας» άντρας. Αυτό είναι το κύριο νόημα του εθίμου «nối dây, δηλ. δέσιμο χορδών/ καλωδίων»: Όλοι οι άνδρες σε μια οικογένεια είναι «μια» χορδή για να συνδεθούν με τη σύζυγο. (Ή και το αντίστροφο). Σύμφωνα με το έθιμο της σύνδεσης χορδών, όταν πεθαίνει η σύζυγος, ο σύζυγος που θέλει να ξαναπαντρευτεί αναγκάζεται να παντρευτεί μια κόρη από την οικογένεια της συζύγου, η οποία μπορεί να είναι η μικρότερη αδερφή ή ακόμα και η μεγαλύτερη αδερφή της συζύγου, εφόσον το άτομο αυτό δεν είναι παντρεμένο. Αυτοί οι άνθρωποι ονομάζονται «nuê, δηλ. καλωδιωμένοι». Αν δεν υπάρχει κανείς να συνδέσει τη γραμμή, ο σύζυγος πρέπει να επιστρέψει στο σπίτι της μητέρας του με άδεια χέρια. Αντίθετα, εάν ο σύζυγος πεθάνει και η οικογένεια της συζύγου δεν θέλει να χάσει την περιουσία της, πρέπει να στείλει κάποιον (τον άγαμο αδερφό του συζύγου ή τον μικρότερο αδερφό) στο σπίτι του αποθανόντος συζύγου για να κάνει το τελετουργικό της σύνδεσης των γραμμών.
Στο Βιετνάμ, το έθιμο αυτό ήταν πολύ δημοφιλές μεταξύ αρκετών εθνοτικών μειονοτήτων, όπως ο λαός Ede, που ακολουθεί ένα μητριαρχικό σύστημα, στο οποίο οι γυναίκες έχουν εξουσία και αποφασίζουν για πολλά σημαντικά ζητήματα. Η εθνοτική κοινότητα του Ede ζούσε απομονωμένη στα υψίπεδα, η ζωή τους εξαρτιόταν αποκλειστικά από τη φύση και πάντα έπρεπε να αντιμετωπίζουν φυσικές καταστροφές και επιδημίες. Έτσι αυτό το έθιμο τους επέτρεπε να διατηρήσουν τη φυλή και το εργατικό δυναμικό τους, για να προστατεύσουν το χωριό και να εξασφαλίσουν την κοινοτική ζωή.
Το επώνυμο της κόρης είναι Lưu. Μια από τις πιο κοινές έννοιες της λέξης, που χρησιμοποιείται ακόμα σήμερα είναι «διατηρώ». Αυτό που πρέπει να διατηρηθεί είναι η
παραδοσιακή ηθική, γιατί στην ιστορία ο πατέρας της κοπέλας είναι ένας Ταοϊστής ιερέας που ονομάζεται Lưu. Αντίθετα, η οικογένεια του γαμπρού, με τον τίτλο Quan Lang, σημαίνει πολιτική εξουσία. Είναι σαφές ότι πρόκειται για μια σύγκρουση μεταξύ δύο πολιτισμών: της παλιάς μητριαρχικής κουλτούρας της πατρίδας και της νέας κουλτούρας της πολιτικής εξουσίας από το Βορρά.
Το έθιμο «nối dây, δηλ. δέσιμο χορδών/ καλωδίων» στην εθνοτική ομάδα Ede του Βιετνάμ
____________
Το παρελθόν και το παρόν ενός αιωνόβιου εθίμου
Οι Βιετναμέζοι ήταν εξοικειωμένοι με τον φοίνικα αρέκα και τους καρπούς μπετέλ από αμνημονεύτων χρόνων. Αρχαιολογικές μαρτυρίες (σκελετοί με μαυρισμένα δόντια, υπολείμματα καρπών) από το πρώτο μισό της δεύτερης χιλιετίας έως την πρώτη χιλιετία π.Χ.) υποδηλώνουν ότι οι ντόπιοι γνώριζαν ήδη την τεχνική αυτή από καιρό.
Ο πατέρας Cristophoro Borri και ο πατέρας Alexandre de Rhodes είναι οι δύο πρώτοι Ευρωπαίοι αυτόπτες μάρτυρες της παράδοσης της μάσησης του μπετέλ στο Βιετνάμ. Ο Borri έγραφε για τον νότο στα 1631:
«...οι άνθρωποι μασούν μπετέλ όλη την ημέρα, όχι μόνο στο σπίτι αλλά και στους δρόμους και επίσης ενώ μιλάνε, δηλ. παντού και πάντα. Οι άνθρωποι καπνίζουν επίσης, αλλά ο καπνός δεν συγκρίνεται με το μπετέλ, όσον αφορά τη δημοτικότητά του.»
Το 1651 ο de Rhodes παρατηρεί για το βορρά:
«Σύμφωνα με ένα έθιμο, οι άνθρωποι παίρνουν πάντα στη ζώνη τους μια τσάντα ή ένα πορτοφόλι γεμάτο μπετέλ και το ανοίγουν όταν βγαίνουν έξω. Μόλις συναντήσουν τους φίλους τους, καλωσορίζουν ο ένας τον άλλον και μετά παίρνουν ένα καλά προετοιμασμένο κουτί από την τσάντα των φίλων τους. Γι' αυτό στις πλούσιες οικογένειες, οι άνθρωποι παραγγέλνουν στους υπηρέτες τους να ετοιμάσουν αυτά τα μικροσκοπικά δώρα και τα προσφέρουν στους φίλους τους ως μήνυμα φιλίας. Αλλά για τους άλλους, που δεν έχουν υπηρέτες για να προετοιμάσουν αυτά τα δώρα εκ των προτέρων, υπάρχουν έως και πενήντα χιλιάδες πωλητές μπετέλ εξαπλωμένοι σε όλη την πόλη Kẻ Chợ [ σημερινό Ανόι], και η τιμή είναι μέτρια. Μπορούμε να υπολογίσουμε από εκεί πόσο μεγάλος είναι ο αριθμός των αγοραστών betel».
Πλανόδιος πωλητής betel στο Βόρειο Βιετνάμ, τη δεκαετία του 1930
( Εθνικό Μουσείο Τεχνών, Σαϊγκόν, 1975)
___________
Το έθιμο της μάσησης του μπετέλ πάντα τραβούσε την προσοχή των Ευρωπαίων ταξιδιωτών, οι απόψεις των οποίων διχάζονταν σε κάποιο βαθμό. Το 1861, ένας ανταποκριτής του Le Tour du Monde στη Σαϊγκόν παρατηρεί:
«[Η Βιετναμέζα] θα ήταν όμορφη στα μάτια των Ευρωπαίων αν δεν έκανε το στόμα της μαύρο σαν κάρβουνο».
Και αμέσως μετά προβλέπει: «Το έθιμο της μάσησης του μπετέλ θα συνεχίζει να χωρίζει για πολύ καιρό τους Ασιάτες από τους Ευρωπαίους».
Αργότερα (1872-1873), ο Dr. A. Morice αναφέρει «Είναι δύσκολο να βρεις έναν Βιετναμέζο που δεν μασάει...».
Ο J. Silvestre (1889) ήταν από τους λίγους Ευρωπαίους που εκτίμησαν το έθιμο:
«Αυτό το μάσημα παράγει μια φρέσκια γεύση, πικρή που είναι πολύ ωραία όταν συνεχίσεις το μάσημα. Το σάλιο τότε γίνεται κόκκινο σαν αίμα. Νιώθεις τα νεύρα του εγκεφάλου σου να διεγείρονται και να ζεσταίνεται ευχάριστα το στήθος σου, κάτι που σε κάνει να αισθάνεσαι άνετα και ξεκούραστα.»
The Lễ Đi An Trầu (ιεροτελεστία επίσκεψης και μάσησης μπετέλ). Αρχές του 20ου αιώνα· παραδοσιακή ξυλογραφία (Εθνικό Μουσείο Τεχνών, Σαϊγκόν, 1975).
___________
Το έθιμο του μασήματος μπετέλ έφτασε, όπως φαίνεται, στο αποκορύφωμά του περίπου την εποχή της Γαλλικής αποικιοκρατίας στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Στις αρχές του 20ου αιώνα και ειδικά στην περιοχή Bà Điểm (το προπύργιο της παράδοσης της μάσησης του μπέτελ στα περίχωρα της Σαϊγκόν), σχεδόν το 80% των ενηλίκων, μικροί και ηλικιωμένοι, μασούσαν μπέτελ καθημερινά. Είναι αδύνατο να αποκτήσουμε ένα αξιόπιστο, ποσοτικό και εθνικό χαρακτηριστικό του εθίμου, που βρίσκεται σε παρακμή, αλλά κάθε χρόνο μερικά νέα μέλη υιοθετούν τη συνήθεια του μασήματος μπετέλ, ειδικά όταν είναι στην ηλικία των 50 ή 60 ετών και ενσωματώνονται σε μια βουδιστική ομάδα κυριών, ιδιαίτερα στην ύπαιθρο. Αντικαθιστούν εν μέρει εκείνες που απεβίωσαν. Γενικά, οι μοναχικές ηλικιωμένες γυναίκες, οι περισσότερες άνω των εξήντα ετών που ζουν κυρίως στην ύπαιθρο, συνεχίζουν να είναι πραγματικά παθιασμένες με το μάσημα μπετέλ. Το ποσοστό στο Βόρειο Βιετνάμ είναι πολύ μεγαλύτερο από ό,τι στο Νότιο.
Μια νεαρή Βιετναμέζα, που μασάει μπετέλ (1921)
____________
Η παρακμή του εθίμου της μάσησης του μπετέλ μπορεί να φανεί μέσω της αλλαγής της παλιάς αντίληψης «Είμαι πρόθυμος να πληρώσω δέκα "quan" για ένα κορίτσι με μαυρισμένα δόντια» στη νέα «είμαι πρόθυμος να πληρώσω δέκα "quan" για ένα κορίτσι μ' ένα γοητευτικό χαμόγελο».
Η επιχειρηματική δραστηριότητα της αρέκας και του μπετέλ, που κάποτε άνθιζε σε όλη τη χώρα, βρίσκεται σε βαθιά παρακμή, ιδιαίτερα σε μεγάλους οικισμούς. Προς το παρόν και σε ορισμένα μέρη στο Βόρειο Βιετνάμ, αυτή η επιχείρηση είναι σε συγχώνευση με τη δουλειά του θυμιάματος και των αντικειμένων με χαρτί, δύο ειδών που χρησιμοποιούνται κυρίως σε τελετουργίες.
Πωλήτρια καρπών και φύλλων μπετέλ σους δρόμους του Βιετνάμ
___________
«Δόντια κατάμαυρα σαν τα φτερά της κατσαρίδας»
«Τα δόντια [των γυναικών από το Ανόι] βάφτηκαν
σ' ένα γυαλιστερό μαύρο σαν τα φτερά της κατσαρίδας».
Στο μακρινό παρελθόν, το μάσημα του μπετέλ και το μαύρισμα των δοντιών με βερνίκι ήταν αλληλένδετα. Το πρώτο γέννησε το δεύτερο. Το μάσημα του μπετέλ έβαφε τα δόντια κόκκινα, στη συνέχεια καφέ και τέλος μαύρα, αλλά ανομοιόμορφα. Αν ήθελαν να έχουν μια μαύρη οδοντοστοιχία, όπως επαινείται στα δημοτικά τραγούδια και εκτιμάται ιδιαίτερα από τους ανθρώπους, έπρεπε να μαυρίσουν οικειοθελώς τα δόντια τους, περνώντας από πολλές και περίπλοκες διαδικασίες βαφής.
Για τρεις μέρες τα δόντια πλένονται με αλάτι, σκόνη άνθρακα και καρπούς αρέκα. Μία μέρα πριν το μαύρισμα, οι γυναίκες μασούσαν lime και ξέπλεναν το στόμα τους με κρασί ρυζιού και χυμό λεμόνι για να μαλακώσουν το φυσικό τους σμάλτο. Σε αυτό το σημείο τα δόντια τους γίνοταν ευαίσθητα και το στόμα και τα χείλη τους πρήζονταν και πονούσαν. Όταν ξεκινούσε η διαδικασία μαυρίσματος τότε επί μία εβδομάδα περνούσαν ένα βερνίκι με πούδρα, χυμό lime, αλουνίτη και τσόφλια καρύδας στα δόντια τους μετά το δείπνο, κοιμόντουσαν το βράδυ με κλειστό το στόμα και το αφαιρούσαν το πρωί με προσοχή. Στην διάρκεια αυτής της εβδομάδας, οι γυναίκες δεν μπορούσαν να μασήσουν το φαϊ τους και και κάποιες τροφές τους απαγορεύονταν εξ’ ολοκλήρου για να διατηρηθεί η μπογιά. Στο τέλος, περνούσαν μία μαύρη ουσία με αλουνίτη και ρετσίνι στα δόντια τους επί δύο μέρες και μια «κόλλα» από ρετσίνι καρύδας ως το νέο σμάλτο τους. Με αυτήν την διαδικασία, το μαύρο χρώμα μπορεί να διατηρηθεί άθιγκτο στα δόντια ακόμα και για σαράντα χρόνια!
Ωστόσο, ακόμη και όταν τα δόντια είναι ήδη χρωματισμένα, μπορεί να ξεθωριάσουν με την πάροδο του χρόνου. Επομένως, οι άνθρωποι πρέπει να τα βάψουν ξανά. Οι άντρες τα έβαφαν μία ή δύο φορές και οι γυναίκες τα έβαφαν μία φορά το χρόνο, ώστε να μην χρειαστεί να το ξανακάνουν όταν ήταν άνω των 30 ετών.
Δύο Βιετναμέζες, η μια με μαύρα και η άλλη με λευκά δόντια,
στην αγορά Dong Xuan, Ανόι, δεκαετία του 1950
__________
Εκείνη την εποχή, «τα δόντια τόσο μαύρα όσο οι κατάμαυρες χάντρες ενός κολιέ» ή «δόντια τόσο μαύρα όσο οι σπόροι του γλυκόμηλου» ήταν τα πιο επιθυμητά χαρακτηριστικά ενός όμορφου κοριτσιού. «Τη δεκαετία του 1920, τα περισσότερα κορίτσια από το Ανόι είχαν μαυρισμένα δόντια», πρακτική που θεωρoύνταν σημάδι καλής τύχης, για να καταφέρουν οι νέες γυναίκες να βρουν σύζυγο. Σύμφωνα με την παράδοση, τα μαύρα δόντια ήταν το πρότυπο ομορφιάς, όχι μόνο για τις γυναίκες αλλά και για τους άνδρες και βοηθούσε, όπως πίστευαν, να γίνουν πιο δυνατά τα δόντια.
Τα μαύρα δόντια δεν ήταν δημοφιλή μόνο μεταξύ των απλών ανθρώπων αλλά και μεταξύ των ευγενών και των βασιλιάδων. Ωστόσο, η διαδικασία της μαύρης βαφής των δοντιών είναι κοινή μόνο στις κεντρικές και βόρειες περιοχές. Η αυτοκρατορική πρωτεύουσα Hue θεωρείται το πιο ακμάζον μέρος στην τέχνη του μαυρίσματος των δοντιών, επειδή εκεί ζούσε ο Αυτοκράτορας, η αυλή των ευνούχων και των παλλακίδων τους και οι μικροί πρίγκιπες και οι πριγκίπισσες τους, μικροί άρχοντες και κυρίες που ενδιαφέρονταν να βάψουν τα δόντια τους.
Το έθιμο της βαφής των δοντιών εκείνη την εποχή ήταν τόσο δημοφιλές, που έγινε επάγγελμα για την εξασφάλιση των προς το ζην. Παλαιότερα σε αγροτικές και αστικές περιοχές υπήρχαν τεχνίτες που ειδικεύονταν στο μαύρισμα των δοντιών.
Πρόσφατα, ο H. Rydstrom συνάντησε την αντίληψη αυτή στην κοινότητα Thịnh Trị της επαρχίας Hà Tây:
«Τα μαύρα δόντια θεωρούνταν παραδοσιακά πιο όμορφα από τα λευκά, όπως μου είπαν μερικές από τις μαυροδόντες γιαγιάδες στο Thịnh Trị. Επιπλέον, παλαιότερα ήταν κοινή πεποίθηση ότι μόνο τα κακά πνεύματα είχαν μακριά λευκά δόντια και κανείς δεν ήθελε να μοιάζει με κακό πνεύμα. Επίσης, το μαύρισμα θεωρείται ότι προστατεύει τα δόντια κάποιου. Το μαύρισμα των δοντιών ήταν ένα είδος γυναικείας τελετουργίας που περνούσε ένα κορίτσι, όταν ήταν στην εφηβεία της. Δεν παρατήρησα την πρακτική του μαυρίσματος των δοντιών στο σύγχρονο Thịnh Trị».
Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν ο δυτικός πολιτισμός διείσδυσε έντονα στο Βιετνάμ, μαζί με το κίνημα για ισότητα των γυναικών, η τάση των φυσικά λευκών δοντιών αναπτύχθηκε επίσης δυναμικά και το έθιμο του μαυρίσματος των δοντιών σταδιακά εξαφανίστηκε. Τα χαμόγελα «σαν τον ήλιο του φθινοπώρου», που κάποτε γοήτευε γενιές ανδρών, τα έχουν τώρα μόνο λίγες ηλικιωμένες γυναίκες κάποιων περιοχών.
Ηλικιωμένη γυναίκα της εθνοτικής ομάδας Kinh,
η οποία διατηρεί μέχρι σήμερα το έθιμο των μαυρισμένων δοντιών
___________
Το μάσημα του μπετέλ ως στοιχείο των βιετναμέζικων πολιτιστικών αξιών
Στο Βιετνάμ, το μάσημα του μπετέλ είναι μια δημοφιλής πρακτική ανθρώπων από όλα τα κοινωνικά στρώματα, από τους απλούς ανθρώπους μέχρι τα δικαστήρια και έχει γίνει ένα όμορφο χαρακτηριστικό της παραδοσιακής κουλτούρας. Ο καρπός της αρέκας και το φύλλο του μπετέλ, όχι μόνο εμφανίζονται στη βιετναμέζικη λαογραφία, στους λαϊκούς στίχους, στα δημοτικά τραγούδια και στα λαϊκά φεστιβάλ, αλλά έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινής ζωής των Βιετναμέζων.
Είναι τόσο σημαντικά σύμβολα αγάπης και γάμου, που στα βιετναμέζικα η φράση «θέματα μπετέλ και αρέκα» (chuyện trầu cau) είναι συνώνυμη με τον γάμο. Ένα από τα κριτήρια επιλογής νύφης, στα παλιά χρόνια, εκτός από το μαγείρεμα και τις δουλειές του σπιτιού, το τύλιγμα του μπετέλ ήταν ένα από τα υποχρεωτικά καθήκοντα για να δει ο υποψήφιος γαμπρός τον χαρακτήρα, τον τρόπο ζωής και οικογενειακή φροντίδα της μέλλουσας συζύγου.
Επίσης, η φράση «ένα κομμάτι betel είναι η αρχή μιας συζήτησης» αποτελεί κοινή ρήση των παππούδων, όταν διδάσκουν τα παιδιά και τα εγγόνια τους τον τρόπο ζωής της ευγένειας και της δικαιοσύνης. Εκτός από τους αρραβώνες και τους γάμους, όμως, χρησιμεύουν και σε άλλες σημαντικές παραδοσιακές τελετές, όπως τα τελετουργικά προσφορών, οι κηδείες και οι ταφές. Είναι σύμβολο αγάπης, αδελφοσύνης, οικογένειας και ευτυχίας.
Betel Leaves and Areca Nuts
Καλλιτέχνης: Do Khai, 2017
_________
Τα φύλλα μπετέλ κάνουν τους ανθρώπους πιο ανοιχτούς μεταξύ τους και δείχνουν επίσης τον σεβασμό της επόμενης στις προηγούμενες γενιές. Έτσι στον δίσκο λατρείας των προγόνων των Βιετναμέζων υπάρχουν φύλλα μπετέλ και ξηροί καρποί αρέκας.Κατά τη διάρκεια της βιετναμέζικης Πρωτοχρονιάς, υπάρχει πάντα ένα πιάτο με μπετέλ και ξηρούς καρπούς αρέκας στους βωμούς, για να προσευχηθούν για πλούτο στο νέο έτος και για να καλωσορίσουν τους επισκέπτες που έρχονται να ευχηθούν καλή χρονιά. Ο καρπός αρέκας, που χρησιμοποιείται για τη λατρεία πρέπει να είναι πράσινος, μεγάλος, με παχιά σάρκα και λεπτό δέρμα. Τα φύλλα του μπετέλ πρέπει να είναι πράσινα, μεγάλα και όχι σχισμένα.
Ένα κουτί μπετέλ αποτελείται από τέσσερα υλικά: μια σφήνα από ένα καρύδι αρέκας (που έχει μια γλυκιά γεύση), ένα φύλλο betel (πικάντικη γεύση), ένα κομμάτι φλοιού ενός ειδικού δέντρου (πικρή γεύση) και λίγη πάστα λάιμ (καυτή γεύση). Μασούνται όλα μαζί, δίνοντας μια απολαυστική γεύση με κόκκινο χυμό και φρεσκάδα. Το ψηλό δέντρο αρέκας συμβολίζει τον παράδεισο (Γιανγκ). Ο ασβέστης συμβολίζει τη γη (Γιν). Το έθιμο του μασήματος του μπέτελ είναι δημοφιλές σε όλη τη Νοτιοανατολική Ασία και η κατασκευή των φύλλων του μπετέλ και των σφηνών της αρέκας σε όμορφα σχήματα έχει γίνει μια μορφή καλλιτεχνικής δραστηριότητας γεμάτη εθνικές ταυτότητες. Η κορυφή των μεθόδων περιτυλίγματος του μπετέλ ήταν και είναι μέχρι σήμερα το φτερό του φοίνικα.
Η κορυφή των μεθόδων περιτυλίγματος του μπετέλ ήταν το φτερό του φοίνικα.
Φωτογραφία: Tran Huan
___________
Το έθιμο του μασήματος του μπετέλ στο Βιετνάμ αντικατοπτρίζεται κυρίως στα κιτ μπετέλ από τις δυναστείες Lý (1010 – 1225 μ.Χ.) και Tran (1225 – 1400 μ.Χ.). Περιλαμβάνουν ένα μαχαίρι για το σχίσιμο των ξηρών καρπών και τη διαμόρφωση των φύλλων betel, ένα δοχείο με λάιμ, ένα σωληνάριο με πάστα λάιμ, ένα μικρό ξυλάκι που χρησιμοποιείται για την επάλειψη του ασβέστη στο φύλλο betel και όλα είναι ποικίλα σε ποικιλία. Υπάρχουν επίσης δίσκοι, δοχεία, καλάθια, κουτιά, τσάντες και μαντήλια για να φυλάσσονται το μπέτελ, η αρέκα και τα μικροαντικείμενα. Για τους ηλικιωμένους με αδύναμα δόντια, υπάρχει μια μικρή σπάτουλα και ένα γουδί για να κοπανίζουν το μπετέλ και την αρέκα. Στο κιτ μπετέλ, η κατσαρόλα με ασβέστη είναι ένα σημαντικό και απαραίτητο στοιχείο. Στο παρελθόν, ήταν σεβαστός ως θεός, γι 'αυτό και ονομάζεται «ο Θεός του Ασβέστη».
Κιτ μπετέλ - Vietnam Museum of Ethnology - Hanoi, Vietnam
__________
Κιτ μπετέλ από την Αυτοκρατορική αυλή της δυναστείας Nguyễn (περίπου 19ος αιώνας)
Εθνικό Μουσείο Ιστορίας του Βιετνάμ, Ανόι
______________
Σημειώσεις
Ο καρπός/καρύδι αρέκας ή μπετέλ είναι ο καρπός του φοίνικα αρέκας (Areca catechu). Δεν πρέπει να συγχέεται με τα φύλλα betel ( Piper betle ) που χρησιμοποιούνται συχνά για να τον τυλίξουν. Η πρακτική της μάσησης των καρπών, συχνά μαζί με άλλα βότανα ως διεγερτικό φάρμακο, χρονολογείται από χιλιάδες χρόνια και συνεχίζεται μέχρι σήμερα σε πολλές χώρες κυρίως της Νότιας/Νοτιοανατολικής Ασίας.
Hùng Vương: Είναι πιθανό ότι το όνομα Hùng Vương είναι ένας συνδυασμός των δύο σινο-βιετναμικών λέξεων Hùng (αρρενωπός, άγριος, ισχυρός, μεγάλος) και Vương, που σημαίνει βασιλιάς. Φέρεται να ήταν ο αρχηγός του Văn Lang (τώρα Βιετνάμ), που εκείνη την εποχή αποτελούνταν από φεουδαρχικές κοινότητες καλλιεργητών ρυζιού.
Quan lang ήταν η ονομασία για τον αρχηγό μιας περιοχής, στα χρόνια της θρυλικής δυναστείας των Hùng (2879–258 π.Χ.).
Το Phong Châu ήταν η τρίτη πρωτεύουσα του Văn Lang για το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου Hồng Bàng, από την τρίτη έως τη δέκατη όγδοη δυναστεία των βασιλιάδων Hùng. Σύμφωνα με το μύθο, ήταν η τοποθεσία όπου η Âu Cơ, σύζυγος του βασιλιά Lạc Long Quân, γέννησε τα εκατό παιδιά τους. Η τελική πτώση του Phong Châu οφειλόταν στην αποδυνάμωση του βασιλιά Hùng, μετά την άνοδο των ξένων δυνάμεων. Το 258 π.Χ., οι φυλές Âu Việt υπό την ηγεσία του Thục Phán λεηλάτησαν το Phong Châu κατά την εισβολή τους στο Văn Lang. Με το τέλος της Εποχής του Βασιλιά Hùng, η έδρα της κυβέρνησης μεταφέρθηκε στο Cổ Loa.
Xuân Lam, Folk Paintings: Ο Yuè Lǎo, καβάλα σε ένα φοίνικα,
δένει το ζευγάρι με μια κόκκινη κλωστή
_______
Yuè Lǎo, «ο γέρος κάτω από το φεγγάρι»
Οι Βιετναμέζοι θεοί του έρωτα είναι ο Ông Tơ και η Bà Nguyệt,το ιερό ζευγάρι, που φέρνει κοντά τους εραστές, δένοντάς τους με μια κόκκινη κλωστή. Ο μύθος αυτών των δύο θεών του γάμου προέρχεται από την ιστορία του Κινέζου Yuè Lǎo, που κυριολεκτικά μεταφράζεται ως «ο γέρος κάτω από το φεγγάρι» και κυκλοφορεί σε πολλές παραλλαγές.
Ο θρύλος λέει ότι μια μέρα κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Tang, ένας νεαρός άνδρας ονόματι Wei Gu σταμάτησε σε ένα πανδοχείο στο δρόμο του για την πόλη Songcheng. Το βράδυ βγήκε μια βόλτα και παρατήρησε έναν γέρο με μακριά, λευκή γενειάδα να διαβάζει με προσήλωση ένα βιβλίο, κάτω από το φως του φεγγαριού.
Ο Wei Gu πλησίασε τον γέρο, τον χαιρέτησε και τον ρώτησε:
— «Γιατί κάθεσαι ακόμα εδώ μόνος τα μεσάνυχτα;»
Ο γέρος απάντησε:
— «Διαβάζω το βιβλίο του γάμου, που καταγράφει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων σ' αυτόν τον κόσμο».
Ο Wei Gu είδε ένα μεγάλο τσουβάλι δίπλα στον γέρο και ρώτησε με περιέργεια. Ο ηλικιωμένος δεν απάντησε αμέσως, αλλά έβγαλε μια κόκκινη κλωστή από το τσουβάλι του. Σε μια αναλαμπή, ένα κόκκινο φως φάνηκε στον αέρα και άστραψε κάτω από τα πόδια του Wei Gu. Ο ηλικιωμένος του είπε:
— «Αυτή η κόκκινη κλωστή χρησιμοποιείται για να δεθούν τα πόδια των δύο ανθρώπων που θα γίνουν σύζυγοι. Ακόμα κι αν αυτοί είναι εχθροί, ακόμα κι αν απέχουν χιλιάδες μίλια, όσο αυτή η κλωστή είναι δεμένη στα πόδια τους, δεν θα μπορέσουν ποτέ να χωρίσουν για το υπόλοιπο της ζωής τους.
Ο Wei Gu συνάντησε έναν γέρο με μακριά, λευκή γενειάδα κι ένα μεγάλο τσουβάλι δίπλα του
____________
Ο Wei Gu κατάλαβε ότι ο γάμος του είχε μόλις αποφασιστεί από τον γέρο και ρώτησε με αγωνία ποια ήταν η γυναίκα του; Ο γέρος είπε μόνο μια φράση:
— «Η κόρη της γριάς που πουλάει λαχανικά στη βόρεια αγορά». Αφού το είπε αυτό, ο ηλικιωμένος εξαφανίστηκε.
Νωρίς το επόμενο πρωί, ο Wei Gu ήθελε να δει πώς ήταν η μέλλουσα σύζυγός του, έτσι ντύθηκε και πήγε στο μέρος για το οποίο του είχε μιλήσει ο γέρος. Όταν έφτασε εκεί, είδε μόνο μια ηλικιωμένη γυναίκα που πουλούσε λαχανικά, κρατώντας ένα άσχημο κοριτσάκι στην αγκαλιά της. Εξοργισμένος και αναστατωμένος, έφυγε και διέταξε τον υπηρέτη του να σκοτώσει το κοριτσάκι. Ο υπηρέτης υπάκουσε, αλλά αφού μαχαίρωσε το κοριτσάκι στο μέτωπο, φοβήθηκε και έφυγε τρέχοντας.
Στη βόρεια αγορά, Ο Wei Gu συνάντησε μια ηλικιωμένη γυναίκα που πουλούσε λαχανικά, κρατώντας ένα άσχημο κοριτσάκι στην αγκαλιά της
_____________
Ο Wei Gu δεν σκέφτηκε τίποτα περισσότερο για το περιστατικό και κατέληξε να γίνει κυβερνητικός αξιωματούχος υπό την ηγεσία του Xiangzhou. Αφού δούλεψε δεκαπέντε χρόνια στην υπηρεσία του, ανταμείφθηκε για την καλή του δουλειά μ' έναν αρραβώνα με την κόρη του κυβερνήτη, η οποία, αν και όμορφη και καλά μορφωμένη, δεν είχε καταφέρει να βρει μνηστήρα.
Τη νύχτα του γάμου, ένιωθε εξαιρετικά ευχαριστημένος και χαρούμενος για την όμορφη σύζυγό του. Το μόνο που τον ανησύχησε ήταν μια μεγάλη ουλή στο μέτωπο της συζύγου του, ανάμεσα στα φρύδια. Ρωτώντας για την αιτία αυτής της ουλής, ο Wei Gu ανακάλυψε ότι η γυναίκα του ήταν το κοριτσάκι που διέταξε τον υπηρέτη του να σκοτώσει, πριν από δεκαπέντε χρόνια. Η κοπέλα είχε χάσει τη μητέρα της και υιοθετήθηκε από τον συμπονετικό αξιωματούχο. Ο Wei Gu ένιωσε εξαιρετικά ντροπιασμένος και έτσι προσπάθησε να φερθεί καλά στη γυναίκα του. Το ζευγάρι έζησε ευτυχισμένο μαζί μέχρι τα βαθιά γεράματα.
Ο Wei Gu ανακαλύπτει ότι η γυναίκα του είναι το τρίχρονο κοριτσάκι,
στο οποίο έκανε κακό πριν χρόνια
__________
Προσευχές και προσφορές στον Yuè Lǎo
Στην Ταϊβάν της Κίνας, πολλοί μοναχικοί τουρίστες επισκέπτονται τον ναό Hà Hải στην Ταϊπέι, για να προσευχηθούν, ελπίζοντας να συναντήσουν το άλλο τους μισό. Οι ντόπιοι επισκέπτονται συχνά τον ναό που είναι αφιερωμένος στον Yuè Lǎo, τον θεό που κρατά το βιβλίο γάμου για τα ζευγάρια, σύμφωνα με την κινεζική μυθολογία.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Isaac Yue (Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ) υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι άρχισαν να πιστεύουν στον Yuè Lǎo, κατά τη διάρκεια της δυναστείας Qing (1644-1922). Σήμερα, οι άνθρωποι συνεχίζουν να προσεύχονται μπροστά στα αγάλματα του Θεού της Σελήνης σε πολλές ασιατικές χώρες. Το άγαλμα του Yuè Lǎo στον ναό Hà Hải, είναι διάσημο ως το πιο ιερό, προσελκύοντας πολλούς ντόπιους και διεθνείς τουρίστες.Ο ναός Hà Hải βρίσκεται περίπου 40 λεπτά οδικώς από το κέντρο της Ταϊπέι, την πρωτεύουσα της Ταϊβάν. Χτισμένος το 1859, είναι ένας από τους παλαιότερους ναούς της πόλης.
Ο ναός Hà Hải στην Ταϊπέι, πρωτεύουσα της Ταϊβάν
____________
Το διάσημο άγαλμα του Yuè Lǎo στον ναό Hà Hải
___________
Κάθε μέρα, υπολογίζεται ότι 500 άγαμοι ή ερωτικά αποκαρδιωμένοι τουρίστες επισκέπτονται αυτόν τον ναό. Την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου ή τη Σεληνιακή Πρωτοχρονιά, ο αριθμός αυτός αυξάνεται σε 1.000 επισκέψεις την ημέρα. Η διαδικασία προσευχής στο ναό Hà Hải διαρκεί συνήθως περίπου 30 λεπτά, με 12 βήματα που καθοδηγούνται ειδικά στο ναό. Όσοι αναζητούν ένα ταίρι θα αγοράσουν ένα σετ προσφορών, θα ανάψουν λιβάνι, θα προσευχηθούν στους θεούς με τη σειρά και στη συνέχεια θα φάνε τη γαμήλια τούρτα που άφησαν τα ευτυχισμένα ζευγάρια.
Προσευχή μπροστά στο άγαλμα του Yuè Lǎo στον ναό Hà Hải
__________________
Όταν επισκέπτονται τον Γέρο της Σελήνης για να προσευχηθούν για αγάπη, οι επισκέπτες και οι ντόπιοι θα πρέπει να προσεύχονται όσο το δυνατόν με περισσότερες λεπτομέρειες: όνομα, ηλικία, διεύθυνση και συγκεκριμένες επιθυμίες για το μελλοντικό «άλλο μισό», όπως χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και το όνομα του ατόμου. Οι προσφορές κατά την προσευχή για αγάπη στο ναό Hà Hải περιλαμβάνουν ένα κόκκινο φυλαχτό του Θεού της Παλαιάς Σελήνης. Οι άνθρωποι, μετά την προσευχή, θα κρατήσουν αυτό το φυλαχτό στο πορτοφόλι τους μέχρι να εκπληρωθεί η επιθυμία τους.
Κόκκινο φυλαχτό του Yuè Lǎo, Θεού της Παλαιάς Σελήνης.
______________
Ông Tơ και Bà Nguyệt στην βιετναμέζικη κουλτούρα
Στις βιετναμέζικες λαϊκές πεποιθήσεις που βασίζονται στην ισορροπία μεταξύ Γιν και Γιανγκ, ο ένας μόνο κινεζικός θεός του γάμου αντικαταστάθηκε από ένα ζευγάρι θεών, τον Ông Tơ, που ελέγχει το μεταξωτό νήμα δημιουργώντας νέες, προκαθορισμένες από τη μοίρα σχέσεις και την Bà Nguyệt, που φέρει τη δύναμη της σελήνης, για να θρέψει και να καλλιεργήσει τα συναισθήματα του ζευγαριού. Το φως του φεγγαριού, που φωτίζει τον Yuè Lǎo, χωρίστηκε εντελώς σε μια θεά υπεύθυνη για το γάμο στη βιετναμέζικη κουλτούρα και έγινε «Bà Nguyệt».
Το φεγγάρι συνδέεται με τη γονιμότητα και την αφθονία. Παραδοσιακά, όταν ένας άνδρας και μια γυναίκα παντρεύονται, ελπίζουν να αποκτήσουν πολλά παιδιά και εγγόνια και να έχουν άφθονο πλούτο. Πέρα από τις υλικές αξίες, το φεγγάρι αντιπροσωπεύει επίσης τις πνευματικές αξίες μιας δεμένης, ευτυχισμένης οικογένειας.
Δεν υπάρχουν πολλοί πίνακες, αγάλματα ή μέρη λατρείας για το θεϊκό ζευγάρι του γάμου, αλλά η εικόνα τους εμφανίζεται συχνά στην αρχαία λογοτεχνία και ποίηση καθώς και στην καθημερινή ομιλία των ανθρώπων. Ο καλλιτέχνης Doan Thanh Locζωγράφισε ένα πορτρέτο των δύο, για να κάνει πιο ξεκάθαρη την εικόνα του Ông Tơ και της Bà Nguyệt.
Doan Thanh Loc,Ông Tơ και Bà Nguyệt,
με κοστούμια της Ύστερης Δυναστείας Lê.
__________
Ο Ông Tơ (δεξιά) απεικονίζεται να φορά την επίσημη στολή της Ύστερης Δυναστείας Lê (1428-1789): ένα καπέλο, μακριά μαλλιά και μια κόκκινη ρόμπα με σχέδια που απεικονίζουν σύννεφα. Το μπροστινό μέρος του πουκαμίσου έχει μοτίβο σε σχήμα δράκου. Κάθεται σταυροπόδι, με το αριστερό του πόδι ακουμπισμένο χαλαρά σ' ένα μαξιλάρι. Στο αριστερό του χέρι, κρατά μια κόκκινη κλωστή για να δέσει την αγάπη του ζευγαριού. Ωστόσο, αυτή η σύνδεση είναι χαλαρή ή στενή ανάλογα με τη μοίρα τους. Ο Ông Tơ ακολουθεί αυστηρά τις προκαθορισμένες σημειώσεις στο βιβλίο του κάρμα.
Η Bà Nguyệt (αριστερά) απεικονίζεται με το κοστούμι ενός αγάλματος της Μητέρας Θεάς: το πάνω μέρος των μαλλιών είναι δεμένο ψηλά, το κάτω είναι μακρύ μ' ένα χρυσό λουλούδι στερεωμένο στη γραμμή των μαλλιών. Φοράει ένα πουκάμισο με σταυρωτό γιακά και χρυσά βραχιόλια στους καρπούς της. Το δεξί πόδι της ακουμπάει σ' ένα μαξιλάρι και στο δεξί χέρι κρατάει μια βεντάλια για να ρυθμίζει τα συναισθήματα του ζευγαριού. Όταν είναι ψυχρά, βοηθάει να ζεσταθούν, όταν είναι έντονα, βοηθάει να καταλαγιάσουν. Εάν ο Ông Tơ είναι ένας άνδρας άγιος που δημιουργεί προκαθορισμένες από το πεπρωμένο σχέσεις, η Bà Nguyệt είναι μια γυναίκα αγία που βοηθά τους ανθρώπους να καλλιεργήσουν τα συναισθήματα και να εδραιώσουν τις σχέσεις τους.
Κεραμικά αγαλματίδια του Ông Tơ και της Bà Nguyệt
______________
Στο Βιετναμέζικο βωμό, ένας δίσκος προσφορών με πολλά είδη πολύχρωμων και γευστικών φρούτων συμβολίζει την αφθονία, τον πλούτο και την ευημερία. Τα φρούτα στην εικόνα, προέρχονται από διαφορετικές περιοχές της χώρας και εμφανίζονται σ' έναν παραδοσιακό δίσκο. Κάθε είδος έχει διαφορετικό ευοίωνο νόημα. Ένα μάτσο μπανάνες συμβολίζει μια μεγάλη οικογένεια. Η γουανάμπανα (mãng cầu) μοιάζει στην προφορά με το «mãn cầu», που σημαίνει ικανοποίηση. Το «χέρι του Βούδα» (Phật thủ) φέρνει μακροζωία. Το ροδάκινο και το λίτσι (lý) υποδηλώνουν την αγάπη των νέων.
Το Betel και η Areca συμβολίζουν την αρχή της αγάπης και είναι απαραίτητα δώρα στις τελετές γάμου. Το παραμύθι για την προέλευση του betel και της areca συνδέεται επίσης με μια ιστορία πιστής αγάπης.Για τον ίδιο λόγο,στο πλάι του αρσενικού θεού που ξεκινά τις σχέσεις, τοποθετούνται μπετέλ και ξηροί καρποί αρέκα.
«Bánh phu thê» είναι η παραδοσιακή γαμήλια τούρτα. Ο θρύλος λέει ότι χρονολογείται από τη δυναστεία των Lý, όταν η βασίλισσα ή - σύμφωνα με άλλη εκδοχή - μια παλλακίδα την έφτιαξε με κόπο για να την στείλει στον βασιλιά Lý Anh Tông, που πολεμούσε στο πεδίο της μάχης. Η στρογγυλή γέμιση, τυλιγμένη σε μια τετράγωνη κρούστα, παραπέμπει στην έννοια του στρογγυλού ουρανού, της τετράγωνης γης και του κύκλου των πάντων. Συμβολίζει την πίστη και τη συζυγική αφοσίωση. Αυτός είναι πιθανόν ο λόγος, που η παράδοση να έχουν μια τούρτα «phu thê» στις τελετές αρραβώνων έχει γίνει πολιτιστικός κανόνας για τους Βιετναμέζους.
«Bánh phu thê»: η γαμήλια τούρτα που συμβολίζει την πίστη και τη συζυγική αφοσίωση
____________
Σημειώσεις
Η δυναστεία των Τανγκ της Κίνας κυβέρνησε από το 618 έως το 907 μ.Χ. και θεωρείται κορυφαίο σημείο του κινεζικού πολιτισμού, η μεγαλύτερη εποχή για την κινεζική ποίηση, ζωγραφική και αυλική μουσική.Οι μελετητές της δυναστείας συνέταξαν μια πλούσια ποικιλία ιστορικής βιβλιογραφίας, καθώς και εγκυκλοπαίδειες και γεωγραφικά έργα. Οι αξιοσημείωτες καινοτομίες περιελάμβαναν και την ανάπτυξη της εκτύπωσης σε ξύλο.
Ύστερη Δυναστεία Lê (1428-1789): ήταν η μακροβιότερη δυναστεία του Βιετνάμ, που ξεκίνησε επίσημα το 1428 με την ενθρόνιση του Lê Lợi, αφού έδιωξε τον στρατό των Μινγκ από τη χώρα.
Mãng cầu (στα ισπανικά guanábana, πορτογαλικά graviola), Annona muricata (Αννώνη η ακανθώδης), είναι πλατύφυλλο αειθαλές δέντρο, ιθαγενές του Μεξικού, της Κεντρικής Αμερικής, της Καραϊβικής και του βορείου τμήματος της Νότιας Αμερικής. Σήμερα φύεται σε μερικές περιοχές στη Νοτιοανατολική Ασία. Η γεύση του μπορεί να συγκριθεί με διάφορα άλλα φρούτα, όπως μείγματος φράουλας και ανανά μέχρι ξινού κίτρου, καρύδας και μπανάνας. Το φρούτο είναι κάπως δύσκολο να φαγωθεί, καθώς η λευκή σάρκα του στο εσωτερικό έχει πολλούς μεγάλους σπόρους και φυτικές μεμβράνες, γι' αυτό και χρησιμοποιείται για την παρασκευή χυμών, γλυκών, σιροπιών και για γεύσεις παγωτών.
Το «χέρι του Βούδα» (Phật thủ) ή το «κίτρο με δάχτυλα», είναι μια ποικιλία εσπεριδοειδών της οποίας ο καρπός χωρίζεται σε τμήματα που μοιάζουν με δάχτυλα, σαν εκείνα που φαίνονται στις αναπαραστάσεις του Βούδα. Ο καρπός μπορεί να δοθεί ως θρησκευτική προσφορά σε βουδιστικούς ναούς. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Βούδας προτιμά τα «δάχτυλα» του φρούτου να είναι σε θέση που να μοιάζουν με κλειστό παρά με ανοιχτό χέρι, καθώς τα κλειστά χέρια συμβολίζουν την πράξη της προσευχής. Στο Βιετνάμ, όπως και στην Κίνα, ο καρπός του χεριού του Βούδα είναι σύμβολο ευτυχίας, μακροζωίας και καλής τύχης. Είναι επίσης παραδοσιακή προσφορά στους ναούς και δώρο της Πρωτοχρονιάς.
Tο λίτσι (lý) είναι είδος οπωροφόρου φυτού, του οποίου η καλλιέργεια ξεκίνησε στην περιοχή της νότιας Κίνας, στη Μαλαισία και στο βόρειο Βιετνάμ. Το λίτσι παράγει σαρκώδη φρούτα, το εξωτερικό των οποίων καλύπτεται από ροζ-κόκκινη κρούστα, που είναι βρώσιμη, αλλά μπορεί να αφαιρεθεί εύκολα για να αποκαλυφθεί το εσωτερικό του στρώμα, μια ημιδιαφανής λευκή σάρκα. Το σχήμα του είναι από στρογγυλό έως ωοειδές και σε ορισμένες ποικιλίες καρδιόσχημο. Έχει αρωματική μυρωδιά, με γλυκιά και ευχάριστη γεύση. Ο καρπός χρησιμοποιούνταν ως λιχουδιά στην Κινεζική Αυτοκρατορική Αυλή.
Betel και Areca: Στο Βιετνάμ, το καρύδι της αρέκας και το φύλλο του μπετέλ είναι τόσο σημαντικά σύμβολα αγάπης και γάμου, που στα βιετναμέζικα η φράση «θέματα μπετέλ και αρέκα» (chuyện trầu cau ) είναι συνώνυμη με τον γάμο. Η παράδοση του μασήματος ξηρών καρπών αρέκα ξεκινά τη συζήτηση μεταξύ των γονιών του γαμπρού και των γονιών της νύφης για τον γάμο του νεαρού ζευγαριού. Ως εκ τούτου, τα φύλλα και οι χυμοί χρησιμοποιούνται τελετουργικά στους γάμους του Βιετνάμ.
O Yuè Lǎo και η κόκκινη κλωστή, με την οποία δένει τα ζευγάρια σύμφωνα με το κάρμα
«Το νερό του ποταμού Tô Lịch είναι και καθαρό και δροσερό
έδεσα τη βάρκα μου δίπλα στη δική σου»
Ο ιστορικός ποταμός, που χρησίμευε ως το όριο της ακρόπολης Thăng Long (παλιό όνομα της πόλης του Ανόι), είναι στην πραγματικότητα ένα τμήμα του Κόκκινου Ποταμού και ρέει μέσα από πολλές συνοικίες του κέντρου της πόλης, με μήκος σχεδόν 15 χλμ. Στις προσπάθειες των ανθρώπων να κάνουν τη γη κατοικήσιμη και να δημιουργήσουν χωριά, ο Tô Lịch αποκόπηκε από το μητρικό ποτάμι. Κάθε φορά που υπάρχει έντονη βροχόπτωση, εμφανίζεται αντίστροφη ροή, δημιουργώντας κινδύνους που απειλούν τη ζωή των κατοίκων. Ως εκ τούτου, από την αρχαιότητα, οι άνθρωποι λάτρευαν τον θεό του νερού του ποταμού Tô Lịch και προσεύχονταν σ’ αυτόν, ζητώντας μια ειρηνική ζωή.
Για πρώτη φορά οι δύο λέξεις «Tô Lịch» καταγράφηκαν στα βιβλία κινεζικής ιστορίας τον 6ο αιώνα, ως το όνομα ενός ποταμού: «Ο αυτοκράτορας Ly Bi (503-548 μ.Χ) του Nam Viet έχτισε μια ακρόπολη δίπλα σε έναν αρχαίο ποταμό, στη γη του, το αρχαίο Ανόι και την ονόμασε «Tô Lịch giang thành» (Πόλη του ποταμού Tô Lịch). Ωστόσο, το όνομα του ποταμού προήλθε από ένα άτομο με το όνομα Tô Lịch, που έζησε στα τέλη του 3ου - αρχές του 4ου αιώνα, και αργότερα λατρεύτηκε ως θεός.
Ο θεός Tô Lịch ταυτίζεται συχνά με τον θεό του βουνού Long Đỗ - σημαίνει «ομφαλός του δράκου» - και λατρεύεται στον Ναό Bạch Mã, έναν από τους τέσσερις ναούς της αρχαίας ακρόπολης Thăng Long.
Φωτογραφία εμπορικών σκαφών στον ποταμό Tô Lịch
______________
Πριν από τον 12ο αιώνα, τα σκάφη μπορούσαν να ταξιδεύουν εύκολα στον ποταμό Tô Lịch, να μπαίνουν και να βγαίνουν από τον Κόκκινο Ποταμό μέσω δύο Πυλών. Το 1882, οι Γάλλοι αποίκησαν πλήρως το Βιετνάμ και μετέτρεψαν το Ανόι σε πρωτεύουσα της Ινδοκίνας. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας σχεδιασμού της νέας πόλης, οι Γάλλοι κατεδάφισαν την ακρόπολη Thăng Long, διατηρώντας μόνο την Βόρεια Πύλη κι αυτό επειδή περιείχε τις τρύπες από τις βολίδες που έριξαν την ημέρα που έπεσε η ακρόπολη.
Η Βόρεια Πύλη του Thăng Long στην οδό Phan Đình Phùng.
________
Οι Γάλλοι κατακτητές επιχωμάτωσαν επίσης το μισό μήκος του ποταμού και επέκτειναν την πόλη, κατασκευάζοντας νέους δρόμους, γέφυρες, σπίτια, αγορές και αποχετευτικό σύστημα. Έτσι, η επέκταση της πόλης του Ανόι, οδήγησε στην εξαφάνιση πολλών λιμνών και προπαντός μεγάλου μέρους του ποταμού Tô Lịch, που μετατράπηκε σε κανάλι αποστράγγισης όμβριων υδάτων και λυμάτων. Το ποτάμι, αν και δεν ήταν τόσο μολυσμένο όσο σήμερα, άρχισε να «πεθαίνει» από αυτή την εποχή, επηρεάζοντας σοβαρά τη ζωή των κατοίκων της πρωτεύουσας.
Αντιμέτωπη με τη σοβαρή ρύπανση του ποταμού, η πόλη του Ανόι έχει εφαρμόσει πολλά σύγχρονα μέτρα αποκατάστασης, με αμφιλεγόμενα μέχρι στιγμής αποτελέσματα. Το 2020, η Japan-Vietnam Environment Corporation (JVE) (η μονάδα που δρομολόγησε πιλοτικά τον καθαρισμό του Tô Lịch χρησιμοποιώντας τεχνολογία νανο-βιοαντιδραστήρα) πρότεινε τον σχεδιασμό ενός συστήματος υπόγειων σηράγγων για την αποφυγή πλημμύρας, σε συνδυασμό με έναν αντιπλημμυρικό αυτοκινητόδρομο. Εάν το έργο υλοποιηθεί, θα λύσει τρία προβλήματα των κατοίκων του Ανόι: ρύπανση του νερού, κυκλοφοριακή συμφόρηση στο κέντρο της πόλης και πλημμύρες κατά τη διάρκεια καταιγίδων και ποιος ξέρει, μια ωραία μέρα στο μέλλον, μπορεί μια σκηνή με κρουαζιερόπλοια που πλέουν στον ποταμό του «Ιστορικού – πολιτιστικού – πνευματικού πάρκου Tô Lịch» να γίνει πραγματικότητα.
Για την ώρα, ο ιστορικός ποταμός στο παλιό ποίημα: «Το νερό του ποταμού Tô Lịch είναι και καθαρό και δροσερό/ έδεσα τη βάρκα μου δίπλα στη δική σου» διατηρείται μόνο στη μνήμη.
Τμήμα του ποταμού Tô Lịch στο Ανόι
_________
Ο αγιάτρευτος πονόματος του βασιλιά
Μια φορά κι έναν καιρό, κατά τη διάρκεια της δυναστείας των Ly, ήταν ένας βασιλιάς που υπέφερε από πόνο στα μάτια. Αρκετοί οφθαλμίατροι και ανάμεσά τους πολλοί διάσημοι από την πρωτεύουσα και έξω απ’ αυτήν, κλήθηκαν στο παλάτι, αλλά όλες οι προσπάθειες αποδείχτηκαν αναποτελεσματικές.
Τα μάτια του βασιλιά πρήζονταν και πονούσαν μέρα και νύχτα. Είχαν περάσει σχεδόν δύο μήνες και ο βασιλιάς δεν μπορούσε ν' ανταποκριθεί στα καθήκοντά του, ούτε να παραστεί στις επίσημες εκδηλώσεις του παλατιού Kính Thiên. Η αυλή βρισκόταν σε αναταραχή, οι αξιωματούχοι έτρεχαν παντού, αναζητούσαν γιατρούς και προσεύχονταν σε ναούς και παγόδες, αλλά τα μάτια του βασιλιά δεν έβρισκαν ανακούφιση.
Μια μέρα, δύο στρατιώτες έφεραν στο παλάτι έναν διάσημο μάντη από το βουνό Van Mong. Αφού σχημάτισε το μαντικό εξάγραμμα, εκείνος είπε:
— «Μεγαλειότατε, ο χρησμός υποδηλώνει ότι η ασθένειά σας προκαλείται από κατάρα που έρχεται από τη «δύναμη του νερού». Μόνο υποτάσσοντας αυτή τη δύναμη θα μπορέσετε να θεραπευθείτε».
Ο βασιλιάς έστειλε αμέσως δύο αξιωματούχους στην πόλη. Εκείνη την εποχή, στα βορειοδυτικά της ακρόπολης Thăng Long, υπήρχαν δύο μικρά ποτάμια: τo Tô Lịch και το Thiên Phù, που συνδέονταν και τα δύο με τον Κόκκινο ποταμό στη σημερινή προβλήτα Giang Tân. Πήγαν στη διασταύρωση του ποταμού και έστησαν ένα βωμό για να προσκυνήσουν τον Hà Bá, τον θεό του ποταμού και να προσευχηθούν για την ασθένεια του βασιλιά. Εκείνο το βράδυ, ένας από τους αξιωματούχους, νηστικός, κοιμήθηκε κοντά στο βωμό και είδε ένα προφητικό όνειρο. Ο θεός του έδωσε εντολή:
— «Τα ξημερώματα της τριακοστής ημέρας του μήνα, στείλε κάποιον να σταθεί στην άλλη πλευρά της προβλήτας. Το πρώτο άτομο που θα διασχίσει το ποτάμι θα πρέπει να πεταχτεί στο νερό και να τιμηθεί ως θεότητα για να λυτρωθεί ο βασιλιάς από την κατάρα».
Ακούγοντας την προφητεία του θεού, ο βασιλιάς διέταξε αμέσως μερικούς φρουρούς να προετοιμαστούν για να φέρουν σε πέρας αυτή τη δουλειά. Παρά τις αντιρρήσεις ενός πιστού υπουργού, που προειδοποίησε για τις συνέπειες μιας τέτοιας ανήθικης πράξης, ο βασιλιάς επέμεινε: τα μάτια του βασιλιά είναι πολύ πιο σημαντικά από τη ζωή λίγων ανθρώπων!Επιπλέον, το τέλος του χρόνου πλησιάζει και ο πόνος στα μάτια του βασιλιά θα επηρεάσει τις σχέσεις της αυλής και θα διαταράξει τις επίσημες τελετές κατά τη διάρκεια των εορτασμών της Πρωτοχρονιάς.
Ο Hà Bá, θεός του ποταμού
___________
H θυσία του κυρίου και της κυρίας Dầu
Στο χωριό Cảo, κοντά στην αριστερή όχθη του ποταμού Tô Lịch, ζούσε ένα ζευγάρι γνωστό ως κύριος και κυρία Dầu, που πουλούσε λάδι στην πρωτεύουσα, για να εξασφαλίσει τα προς το ζην. Στις τριάντα του τελευταίου σεληνιακού μήνα, ξεκίνησαν νωρίς να πουλήσουν λάδι σε διάφορους ναούς για την επερχόμενη Πρωτοχρονιά. Αφού έφτασαν στη συμβολή των δύο ποταμών, ξεκουράστηκαν σε μια μικρή παράγκα περιμένοντας το πλοίο.
Ο δρόμος ήταν έρημος, ψυχή δεν περνούσε. Όμως μέσα στην παράγκα, υπήρχαν ακόμη δύο στρατιώτες που φρουρούσαν. Μόλις είδαν κάποιον, όρμησαν έξω, ξαφνιάζοντας το ζευγάρι.
Δεν περίμεναν ότι θα στέκονταν φρουροί εδώ εκείνη την ημέρα. Αν και είδαν τα σκληρά πρόσωπά τους, ένιωσαν καθησυχασμένοι όταν άκουσαν την ερώτησή τους:
— «Πού πηγαίνετε εσείς οι δύο τόσο νωρίς;».
Αφού εξήγησαν την ταπεινή δουλειά τους, φανερά συμπονετικοί, οι φρουροί συνέχισαν να κάνουν ερωτήσεις.
— «Α, τι κρίμα! Εσείς οι δύο περνάτε τόσο δύσκολα. Λοιπόν, αν είχατε παραπάνω χρήματα, τι θα θέλατε; Πείτε κι εμείς θα βρούμε τρόπο να βοηθήσουμε».
Βλέποντας την ιστορία να εξελίσσεται έτσι, ο κύριος και η κυρία Dầu, έκπληκτοι και αμήχανοι, χαμογέλασαν αμήχανα και απάντησαν χαριτολογώντας:
— «Εγώ;» είπε ο σύζυγος. «Νομίζω ότι ένα πιάτο με ρύζι και ένα θηλυκό καβούρι θα ήταν ό,τι πρέπει».
Η σύζυγος είχε την ίδια ιδέα, αλλά πρόσθεσε ένα πιάτο με λουκουμάδες, κάτι που λαχταρούσε πάντα.
Βλέποντας ότι δεν είχε εμφανιστεί ακόμη βάρκα, το ζευγάρι άρχισε να ανυπομονεί.
— «Πωπω! Πέρασε η ώρα! Πότε θα φτάσουμε στην πόλη για να πουλήσουμε την πρώτη παρτίδα λαδιού στη Παγόδα Vạn Thọ;»
Οι δυο τους βγήκαν έξω και κοίταξαν κάτω στο ποτάμι. Δύο στρατιώτες τους περίμεναν, τους έδεσαν τα μάτια και τους έσυραν μακριά. Κι οι δυο μαζί έβαλαν τις φωνές:
— «Κύριε, συγχώρεσέ μας, δεν κάναμε τίποτα».
Παρά τις εκκλήσεις τους για έλεος, οι φρουροί τους έδεσαν τα χέρια και τους οδήγησαν στην όχθη του ποταμού.Τους σήκωσαν και τους πέταξαν με δύναμη στο νερό, που άφρισε, καθώς τα σώματά τους βυθίζονταν.
Ο κύριος και η κυρία Dầu
__________
Η κατάρα του του κυρίου και της κυρίας Dầu
Την πρώτη μέρα του σεληνιακού νέου έτους, τα μάτια του βασιλιά θεραπεύτηκαν μυστηριωδώς. Στο μεταξύ, το πνεύμα του ζευγαριού ξεχείλιζε οργή. Την επόμενη μέρα, οι δύο φρουροί που τους είχαν πνίξει βρέθηκαν νεκροί, κρεμασμένοι στην αυλή του βασιλικού παλατιού.
Αργότερα, την πρώτη μέρα του νέου έτους, ένας ιδιοκτήτης ταβέρνας ήρθε στην Παγόδα Vạn Thọ και ρχισε να εξαπολύει δυνατά κατάρες, δηλώνοντας ότι ήταν το πνεύμα του κυρίου και της κυρίας Dầu που είναι αποφασισμένοι να πάρουν εκδίκηση.
— «Είμαστε ο κύριος και η κυρία Dầu! Είστε βάναυσοι και δολοφόνοι έντιμων ανθρώπων. Η δυναστεία Ly δεν θα αποκτήσει απογόνους και θα χάσει την εξουσία. Θα περιορίσουμε τους ποταμούς Tô Lịch και Thiên Phù. Δεν θα καταφέρετε να ξεφύγετε...»
Ο βασιλιάς, βαθιά ανήσυχος, διέταξε να χτιστεί ένας ναός στη συμβολή των ποταμών Tô Lịch και Thiên Phù για να τιμήσει τα πνεύματα του κυρίου και της κυρίας Dầu ως προστάτες. Κάθε χρόνο, στις 30 Ιανουαρίου, στελέχη του Υπουργείου Τελετών στέλνονται εδώ για να προσκυνήσουν τον κύριο και την κυρία Dầu, φέρνοντας τα αγαπημένα τους πιάτα.
Ωστόσο, η προφητεία έγινε πραγματικότητα. Η δυναστεία των Ly σύντομα έπεσε και η οικογένεια Trần πήρε τον θρόνο. Με την πάροδο του χρόνου, οι ποταμοί Tô Lịch και Thiên Phù σιγά-σιγά λάσπωσαν, αφήνοντας μόνο μικρά, στάσιμα ρέματα. Σήμερα, το ποτάμι Tô Lịch δεν είναι παρά μια βρώμικη, θολή αποχέτευση. Ωστόσο ο ναός που είναι αφιερωμένος στον κύριο και την κυρία Dầu εξακολουθεί να στέκεται στη θέση του και οι κάτοικοι της περιοχής Bưởi συνεχίζουν να τιμούν το ζευγάρι με προσφορές κάθε χρόνο.
Ο Ναός του κυρίου και της κυρίας Dầu ( Đền thờ Ông Dầu bà Dầu)
____________
Η θυσία στον θεό του ποταμού Tô Lịch
Ο θρύλος του κυρίου και της κυρίας Dầu αφηγείται την αδικία που υπέστη ένα έντιμο ζευγάρι, το οποίο βρήκε οικτρό θάνατο για να θεραπευτεί ο βασιλιάς. Η ιστορία, όχι μόνο ερμηνεύει την τύχη του διάσημου ποταμού αλλά εμπεριέχει επίσης βαθιά μαθήματα για τη δικαιοσύνη και την αδικία, την ανθρωπιά και την αγανάκτηση των αθώων ανθρώπων, όταν θυσιάζονται στις σκοπιμότητες και τα σχέδια των ισχυρών.
Η σύλληψη του ζευγαριού από τους στρατιώτες και η ρίψη τους στο ποτάμι αντικατοπτρίζει το αρχαίο τελετουργικό της θυσίας στον θεό του ποταμού. Αυτή η θυσία δείχνει τον σεβασμό των ανθρώπων για τις δυνάμεις της φύσης και την επιθυμία να κάνουν ειρήνη μαζί τους. Η λαογραφία συνδέει αυτή τη δράση με τον βασιλιά της δυναστείας Lý, ως μεταγενέστερη εξήγηση του αρχαίου εθίμου (θυσία), που οι άνθρωποι προσπαθούσαν να βρουν λόγο για να δικαιολογήσουν (ασθένεια των ματιών του βασιλιά). Ίσως οι μεταγενέστερες γενιές ήθελαν να αντιδράσουν σε αυτό το έθιμο της θυσίας, έτσι ο λαός έστρεψε τις αντιδράσεις και την κριτική του προς την άρχουσα τάξη. Η έντονη κριτική σε αυτό το έθιμο της θυσίας φαίνεται και στην εξήγηση της παρακμής της δυναστείας των Lý.
Ο ποταμός Tô Lịch με πολλές αγορές κατά μήκος του
___________
Το λιμάνι στη συμβολή του ποταμού Tô Lịch και του Κόκκινου Ποταμού
____________
Σημειώσεις
Η δυναστεία Lý κυβέρνησε το Βιετνάμ για 216 χρόνια, από το 1009 έως το 1225. Η δυναστεία έληξε όταν η αυτοκράτειρα Lý Chiêu Hoàng (τότε 8 ετών) πιέστηκε να παραιτηθεί από τον θρόνο υπέρ του συζύγου της, Trần Cảnh το 1225. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Lý Thánh Tông, το επίσημο όνομα του κράτους άλλαξε από Đại Cồ Việt σε Đại Việt, ένα όνομα που θα παρέμενε το επίσημο όνομα του Βιετνάμ μέχρι την έναρξη του 19ου αιώνα. Στο εσωτερικό, ενώ οι αυτοκράτορες της δυναστείας ήταν αφοσιωμένοι στον Βουδισμό, η επιρροή του Κομφουκιανισμού από την Κίνα αυξήθηκε, με τα εγκαίνια του Ναού της Λογοτεχνίας το 1070, που χτίστηκε για τη λατρεία του Κομφούκιου και των μαθητών του. Πολιτικά, η δυναστεία καθιέρωσε ένα σύστημα διοίκησης βασισμένο στο κράτος δικαίου και όχι σε αυταρχικές αρχές. Επέλεξαν το Đại La Citadel ως πρωτεύουσα (αργότερα μετονομάστηκε Thăng Long και στη συνέχεια Ανόι ). Η δυναστεία Lý κράτησε την εξουσία, εν μέρει λόγω της οικονομικής ισχύος, της σταθερότητας και της γενικής δημοτικότητάς της μεταξύ του πληθυσμού και όχι με στρατιωτικά μέσα όπως οι προηγούμενες δυναστείες. Αυτό δημιούργησε ένα ιστορικό προηγούμενο για τις επόμενες δυναστείες, καθώς πριν από αυτήν, οι περισσότερες βιετναμέζικες δυναστείες διαρκούσαν λίγο και συχνά έπεφταν σε κατάσταση παρακμής μετά το θάνατο του ιδρυτή της δυναστείας.
Thăng Long είναι το παλιό όνομα της πόλης του Ανόι. Ήταν η πρωτεύουσα του Dai Viet (παλιό εθνικό όνομα του Βιετνάμ σε δύο περιόδους, από το 1054 έως το 1400 και από το 1428 έως το 1804). Το 1009, σύμφωνα με το μύθο, όταν ο βασιλιάς Ly Cong Uan μετέφερε την πρωτεύουσα Hoa Lu στο Dai La, είδε έναν δράκο να πετάει προς τα πάνω, έτσι ονόμασε τη νέα πρωτεύουσα Thăng Long ή «ιπτάμενο δράκο» στα Σινο -Βιετναμέζικα. Σήμερα, το όνομα Thăng Long εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στη λογοτεχνία, σε φράσεις όπως «Thăng Long, χίλια χρόνια πολιτισμού». Το 2010 γιορτάστηκε η 1000η επέτειος του Thăng Long - Ανόι.
Παλάτι Kinh Thien - το πιο σημαντικό παλάτι, όπου πραγματοποιούνταν οι επίσημες τελετές της αυλής, υποδέχονταν ξένους απεσταλμένους και ο βασιλιάς με τους αυλικούς του συζητούσαν σημαντικές εθνικές υποθέσεις.
Ο Hà Bá είναι θεός του ποταμού στις λαϊκές δοξασίες και τον Ταοϊσμό, όπως ο Thổ Địa είναι θεός της γης. Γι' αυτό οι Βιετναμέζοι έχουν ένα ρητό: «Η γη έχει τον Thổ Công (Thổ Địa), το ποτάμι έχει τον Hà Bá». Ο Hà Báδεν λατρεύεται ευρέως, αλλά μόνο από τα ψαροχώρια κατά μήκος των ποταμών, για να αποφύγουν τα ατυχήματα στο ποτάμι και για να πιάσουν πολλά ψάρια κατά την περίοδο των βροχών. Απεικονίζεται συχνά ως ένας γέρος με άσπρα μαλλιά και γένια, που κρατά ένα σύρμα και μια κολοκύθα με νερό, κάθεται στην πλάτη μιας χελώνας και γελάει χαρούμενα.
Ο πόλεμος μεταξύ του Sơn Tinh και του Thủy Tinh. Ζωγραφική: Ta Huy Long
____________
Sơn Tinh εναντίον Thủy Tinh
Ο αυτοκράτορας Hùng Vương ο δέκατος όγδοος είχε μια κόρη που ονομαζόταν Mỵ Nương, η οποία ήταν πολύ ευγενική και όμορφη σαν λουλούδι. Ο αυτοκράτορας την αγαπούσε πολύ και ήθελε να την παντρέψει μ’ έναν άξιο, ευγενικό και ισχυρό σύζυγο. Έτσι, διέδωσε την επιθυμία του σε όλη τη χώρα, με σκοπό να βρει τον κατάλληλο μνηστήρα για την κόρη του.
Η πριγκίπισσα Mỵ Nương
_________
Νεαροί άντρες άρχισαν να συρρέουν στην πρωτεύουσα απ’ όλα τα σημεία της χώρας για να επιδείξουν τα προσόντα τους και να κερδίσουν την Mỵ Nương. Ο αυτοκράτορας παρέμενε αναποφάσιστος μέχρι τη στιγμή που εμφανίστηκαν ο Sơn Tinh και ο Thủy Tinh. Ο Thủy Tinh ήρθε από τη θάλασσα, βασίλευε πάνω σε όλα τα πλάσματα που ζούσαν στο νερό και είχε τη δύναμη να καλεί τους ανέμους, να μαζεύει τα σύννεφα και να ρίχνει βροχές και καταιγίδες. Ο Sơn Tinh κυβερνούσε στην κορυφή του βουνού Tản Viên, είχε εξουσία πάνω σε όλα τα πλάσματα της στεριάς και μπορούσε να υψώνει και να γκρεμίζει τα βουνά. Και οι δύο δήλωσαν ότι θαυμάζουν την ομορφιά και την καλοσύνη της πριγκίπισσας και ότι είναι πρόθυμοι να κάνουν τα πάντα για να κερδίσουν την καρδιά της. Ο Sơn Tinh υποσχέθηκε να κάνει τη Mỵ Nương την πιο ευτυχισμένη Βασίλισσα των Βουνών, ενώ ο Thủy Tinh υποσχέθηκε να την κάνει την ένδοξη Βασίλισσα της Θάλασσας.
Ο βασιλιάς Hùng Vương ο δέκατος όγδοος
____________
Ο αυτοκράτορας ζήτησε από αυτούς τους δύο όμορφους νέους να δείξουν τη δύναμή τους. Ο Θεός της Θάλασσας κούνησε τα χέρια του και ο άνεμος άρχισε να φυσάει. Είπε μια λέξη και άρχισε να πέφτει δυνατή βροχή. Συνέχισε να κουνάει τα χέρια του και η στάθμη της θάλασσας ανέβαινε. Όλοι φοβήθηκαν, εκτός από τον Θεό του Βουνού, που ζήτησε από τον αυτοκράτορα να παρουσιάσει κι αυτός τη δύναμή του. Κούνησε γρήγορα το χέρι του και έφτιαξε ένα μεγάλο δάσος με πολλά δέντρα. Ψιθύρισε μια λέξη και ξεπήδησαν βουνά και λόφοι. Συνέχισε να κουνάει τα χέρια του και όλοι οι λόφοι και τα βουνά άρχισαν να κινούνται.
Ο Sơn Tinh και ο Thủy Tinh δείχνουν τις δυνάμεις τους
__________
Ήταν πολύ δύσκολο τόσο για τον αυτοκράτορα όσο και για την πριγκίπισσα να επιλέξουν, γιατί οι δύο μνηστήρες ήρθαν ταυτόχρονα και ήταν εξίσου δυνατοί. Ο Hùng Vương κάλεσε τους αυλικούς του αλλά κι εκείνοι δεν μπορούσαν να διαλέξουν ανάμεσα στους δυο. Στο τέλος είπε:
— Θα μπορούσα να σας κάνω γαμπρούς μου και τους δύο, αλλά έχω μόνο μια κόρη. Λοιπόν, αύριο, όποιος φέρει πρώτος τα γαμήλια δώρα για τη νύφη, εκείνος θα την πάρει για γυναίκα του.
• Εκατό δίσκους ρύζι
• Εκατό κέικ ρυζιού
• Έναν ελέφαντα με εννέα χαυλιόδοντες,
• Έναν κόκορα με εννέα σπιρούνια
• Ένα άλογο με εννέα χρώματα στη χαίτη του
Αν και ο βασιλιάς Hùng Vương επέμενε ότι δεν μπορούσε να διαλέξει μεταξύ τους, ήταν σαφές ότι η πρόκληση που έθεσε ευνοούσε τον Sơn Tinh. Τα αντικείμενα που ζήτησε ήταν όλα άμεσα διαθέσιμα στη στεριά, γεγονός που έδωσε στον Θεό των Βουνών ένα ξεχωριστό πλεονέκτημα.
Ο Sơn Tinh φτάνει πρώτος με τα γαμήλια δώρα
___________
Την επόμενη μέρα, καθώς το πρώτο φως της αυγής έβαψε τον ουρανό με αποχρώσεις του ροζ και του χρυσού, ο Sơn Tinh έφτασε στην αυλή του αυτοκράτορα Hùng Vương με τα δώρα που του ζητήθηκαν. Τα είχε ετοιμάσει όλα σχολαστικά, ακολουθώντας τις οδηγίες του βασιλιά.
Ο αυτοκράτορας Hùng Vương ήταν ευχαριστημένος με την πληρότητα και την ακρίβεια των προσφορών του Sơn Tinh και έδωσε με χαρά την ευλογία του για να παντρευτεί εκείνος την πριγκίπισσα. Η Mỵ Nương ήταν η πιο όμορφη και η πιο ευτυχισμένη νύφη όλων των εποχών. Το νέο ζευγάρι, υπό τους ήχους γαμήλιας μουσικής, πήγε να ζήσει στο ορεινό παλάτι του Sơn Tinh και από κει να κυβερνήσουν μαζί και να μεγαλώσουν τη χώρα τους.
Sơn Tinh και Mỵ Nương, το νιόπαντρο ζευγάρι.
__________
Ο Thủy Tinh, από την άλλη, αντιμετώπισε δυσκολίες προκειμένου να βρει και να συγκεντρώσει όλα τα γαμήλια δώρα, γιατί οι δυνάμεις του ήταν δεμένες με τη θάλασσα και τα δώρα βρίσκονταν όλα στη στεριά. Έτσι, έφτασε στην αυλή του Hùng Vương λίγο μετά τον γάμο και την αναχώρηση του ζευγαριού, η καρδιά του ράγισε και έξαλλος από θυμό, κάλεσε τον τρομερό στρατό του και διέταξε όλα τα τέρατα του νερού, που ακολουθούσαν υπάκουα τις εντολές του, να κυνηγήσουν τον Sơn Tinh και να πάρουν πίσω την Mỵ Nương.
Εξαπέλυσε καταιγίδες, ανέμους και κεραυνούς,ανελέητες φουρτούνες στα νερά της θάλασσας, φούσκωσε τα ποτάμια και τις πηγές κι οι πλημμύρες, κατέστρεψαν χωράφια και βύθισαν σπίτια, μέχρι και χωριά ολόκληρα.
Sơn Tinh εναντίον Thủy Tinh
___________
Αντιμετωπίζοντας αυτή τη δεινή κατάσταση, οι άνθρωποι της περιοχής ένωσαν τις δυνάμεις τους για να υποστηρίξουν τον Sơn Tinh.Δούλεψαν ακούραστα με οδηγό και εμπνευστή το ιερό μπρούτζινο πνεύμα του τυμπάνου, προκειμένου να καταπολεμήσουν τις πλημμύρες και να αντιπαλέψουν την οργή του Thủy Tinh. Έχτισαν γερά αναχώματα και φράγματα για να αναχαιτίσουν τις ανελέητες πλημμύρες, μια πρακτική που αργότερα θα εξελιχθεί στα προηγμένα συστήματα ελέγχου των πλημμυρών που χρησιμοποιούνται σήμερα στο Βιετνάμ.Η συλλογική προσπάθεια αντιμετώπισης της συμφοράς οδήγησε και στην κατασκευή υπερυψωμένων αναχωμάτων, παρέχοντας αποτελεσματική προστασία από τον κίνδυνο της πλημμύρας.
Απτόητος από τον καταστροφικό κατακλυσμό, ο Sơn Tinh χρησιμοποίησε τις δυνάμεις του για να διαμορφώσει τη γη. Ύψωσε βουνά, ξερίζωσε λόφους, έκανε ένα τεράστιο ανάχωμα για να προστατεύσει τους ανθρώπους και τα οικόσιτα ζώα τους. Όλα τα πλάσματα του βουνού τον βοήθησαν να αντιμετωπίσει το Πνεύμα του Νερού.
Κάθε φορά που ο Thủy Tinh φούσκωνε τα νερά, ο Sơn Tinh απαντούσε υψώνοντας τείχος από πανύψηλα βουνά. Αυτός ο αδυσώπητος διαγωνισμός οδήγησε τελικά στη φημισμένη οροσειρά Ba Vì, τον «άρχοντα των βουνών».
Οι δύο πλευρές πολέμησαν για αρκετούς μήνες, αρνούμενες να υποχωρήσουν, αλλά στο τέλος, ο Sơn Tinh βγήκε νικητής και ο Thủy Tinh, εξασθενημένος, αναγκάστηκε να αποσύρει τα στρατεύματά του.
Ο Thủy Tinh, εξασθενημένος, αναγκάστηκε να αποσύρει τα στρατεύματά του.
_____________
Παρά την ήττα του, ο Thủy Tinh δεν εγκαταλείπει την ιδέα να πάρει την πριγκίπισσα από τον Sơn Tinh. Κάθε χρόνο, κατά τον έβδομο μήνα του σεληνιακού ημερολογίου, ο Thủy Tinh θυμάται τον προηγούμενο ανταγωνισμό τους και επιστρέφει για να αμφισβητήσει τον Sơn Tinh.Εξακολουθεί να ανεβάζει τη στάθμη των νερών, να προκαλεί καταιγίδες και πλημμύρες, κάνοντας ανθρώπους και ζώα να υποφέρουν, καλλιέργειες και περιουσίες να καταστρέφονται. Ωστόσο, σε κάθε αναμέτρηση, ο Thuy Tinh βγαίνει ηττημένος και αναγκάζεται να αποσυρθεί.
Κάθε χρόνο, κατά τον έβδομο μήνα του σεληνιακού ημερολογίου,
ο Thủy Tinh επιστρέφει και πολεμά εναντίον του Sơn Tinh.
_____________
Μύθος - σύμβολο της βιετναμέζικης ψυχής
Ο Sơn Tinh ή Tản Viên Sơn Thánh είναι ένας από τους Τέσσερις Αθανάτους στην παραδοσιακή βιετναμέζικη μυθολογία. Είναι ο θεός της οροσειράς Ba Vì και ένα από τα 100 παιδιά του Βασιλιά Δράκου Lạc Long Quân και της Νεράιδας Âu Cơ. Ο Tản Viên Sơn Thánh ακολούθησε τον πατέρα του στη θάλασσα και αργότερα επέστρεψε στην ηπειρωτική χώρα.
Θεωρείται ο πρώτος από αυτούς τους Tέσσερις Aγίους, εκείνος που αντιπροσωπεύει τις μεγάλες και αιώνιες δυνατότητες της κοινότητας στην εργασία για τη δημιουργία ατελείωτου πλούτου και στην καταπολέμηση των φυσικών καταστροφών για την προστασία της κοινής ζωής.
Sơn Tinh ή Tản Viên Sơn Thánh
_________
Η θρυλική ιστορία του Sơn Tinh και του Thủy Tinh κατέχει σημαντική θέση στη βιετναμέζικη κουλτούρα και λαογραφία. Δεν εξηγεί μόνο τις φυσικές καταστροφές αλλά παρέχει επίσης πληροφορίες για τις μεθόδους και την κοινοτική προσπάθεια που απαιτείται για την καταπολέμηση των πλημμυρών, ένα διαχρονικό ζήτημα στην ιστορία του Βιετνάμ.
Ο θρύλος του ο πολέμου ανάμεσα στον Θεό του βουνού και στον Θεό της θάλασσας έχει γίνει ένα διαρκές σύμβολο ανθεκτικότητας και ενότητας απέναντι στις αντιξοότητες, εκφράζοντας το μαχητικό πνεύμα, τις προσδοκίες και τα όνειρα του αρχαίου Βιετναμέζικου λαού στους αγώνες του ενάντια σε κάθε είδους απειλή.
Η ιστορία του Sơn Tinh και του Thủy Tinh, η οποία είναι ευρύτατα διαδεδομένη και κυκλοφορεί σε πολλές παραλλαγές, επιδεικνύει ευρηματικότητα στο συνδυασμό μυθολογικών στοιχείων και διδαγμάτων για την αγάπη, την επιμονή και τη συλλογικότητα. Δεν έχει μόνο ψυχαγωγική αξία, αλλά αντικατοπτρίζει επίσης βαθιά την κουλτούρα και τις σκέψεις των Βιετναμέζων.
Εκπαιδευτικό βίντεο με την ιστορία του Sơn Tinh και του Thủy Tinh (αγγλικά)
__________
Σημειώσεις
Οι Τέσσερις Αθάνατοι είναι οι τέσσερις κύριες φιγούρες στο πάνθεον των γενεών που λατρεύουν οι Βιετναμέζοι της περιοχής του Δέλτα του Κόκκινου Ποταμού σε θρύλους και μυθολογία. Είναι ο Tản Viên Sơn Thánh, επίσης γνωστός ως Sơn Tinh, ο θεός του βουνού Tản Viên , ο Phù Đổng Thiên, γνωστός και ως Gióng, ένας γίγαντας που νίκησε τους βόρειους εισβολείς, ο Chử Đồng Tử, ένας σοφός και τέλος, η πριγκίπισσα Liễu Hạnh, ένα ουράνιο πνεύμα και Μητέρα Θεά. Η πλήρης ανάπτυξη της μυθολογίας και απόδοσης τιμών στους Τέσσερις Αθανάτους έλαβε χώρα στη δυναστεία Lê, η οποία ξεκίνησε επίσημα το 1428 με την ενθρόνιση του Lê Lợi αφού έδιωξε τον στρατό των Μινγκ από το Βιετνάμ.
Σύμφωνα με το μύθο, η δυναστεία των Hùng είχε 18 βασιλιάδες, καθένας από τους οποίους κυβέρνησε για περίπου 150 χρόνια και εκτείνεται από την αρχή της κυριαρχίας του βασιλιά Vương Văn Lang το 2879 π.Χ. μέχρι την κατάκτηση του κράτους από τον An Dương Vương το 258 π.Χ. Η χώρα τους, που ονομάζεται Văn Lãng («Γη των ανδρών με τατουάζ»), λέγεται ότι περιλάμβανε όχι μόνο το Δέλτα του Κόκκινου Ποταμού αλλά και μεγάλο μέρος της νότιας Κίνας. Τα βιετναμέζικα εγχειρίδια ιστορίας υποστηρίζουν ότι αυτό το κράτος ιδρύθηκε τον 7ο αιώνα π.Χ. στη βάση του πολιτισμού του Đông Sơn (1000 π.Χ. έως τον πρώτο αιώνα μ.Χ.)
«Το ιερό μπρούτζινο πνεύμα του τυμπάνου»: Πρόκειται για τα χάλκινα τύμπανα Đông Sơn, που δημιουργήθηκαν από τον ομώνυμο πολιτισμό, στο Δέλτα του Κόκκινου Ποταμού, από το 600 περίπου π.Χ. ή νωρίτερα μέχρι τον τρίτο αιώνα μ.Χ. Τα χάλκινα τύμπανα, εκτός από μουσικά όργανα, λατρεύονταν ως Thần Đồng Cổ (θεός των χάλκινων τυμπάνων) και ήταν διακοσμημένα με γεωμετρικά σχέδια, ανθρώπους που χορεύουν, ανθρώπους που καλλιεργούν ρύζι, χτυπούν τύμπανα και πλέουν, μαζί με ζώα και πουλιά. Περισσότερα από 200 έχουν βρεθεί, σε μια περιοχή από την ανατολική Ινδονησία μέχρι το Βιετνάμ και τμήματα της Νότιας Κίνας.Ήταν ρέγκαλια εξουσίας, χαρισμένα στους τοπικούς οπλαρχηγούς για να σφραγίσουν εμπορικές συμφωνίες.
Ο κόκορας με τα εννέα σπιρούνια, ένα από τα γαμήλια δώρα που ζήτησε ο βασιλιάς από τους επίδοξους μνηστήρες, είναι ένα σπάνιο είδος, το οποίο έχει βρεθεί πρόσφατα και χρησιμοποιείται ως θυσία την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Γενικά οι Βιετναμέζοι προσφέρουν κοκόρια στους προγόνους, για να καλέσουν τον ήλιο να επιστρέψει την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, που πιστεύεται ότι είναι η πιο σκοτεινή νύχτα του χρόνου. Ο κόκορας επιλέγεται ως ιερή θυσία επειδή συνδέει τον κόσμο των ζωντανών και τον κόσμο των Πνευμάτων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα μεγαλύτερα και πιο δυνατά πετεινά, όπως το είδος Dong Tao, επιλέγονται για τελετουργίες λατρείας. Ο Nguyen Xuan Vet, κάτοικος του χωριού Dong Tao, στην επαρχία Hung Yen, λέει: «Τα κοτόπουλα Dong Tao έχουν πνευματική σημασία. Λαλούν δυνατά για να φέρουν το φως του ήλιου στη γη. Αυτό το είδος θεωρήθηκε τόσο πολύτιμο που προσφερόταν στους Βασιλιάδες.». Μια φάρμα πουλερικών στην επαρχία Phu Tho, πατρίδα του μύθου «Sơn Tinh - Thủy Tinh», πέτυχε στην αναπαραγωγή αυτού του σπάνιου είδους κόκορα, που κόστισε 3 εκατομμύρια VND (114,30 ευρώ) το καθένα. Ο Nguyen Nhu So είναι ο ιδιοκτήτης της φάρμας: «Αυτά τα ιδιαίτερα κοτόπουλα προορίζονται για ειδικές ημέρες: επετείους θανάτου, Σεληνιακή Πρωτοχρονιά και γάμους. Θα ήταν υπέροχο αν ένας μέλλων γαμπρός πρόσφερε στην οικογένεια της αρραβωνιαστικιάς του έναν κόκορα με 9 σπιρούνια».
Η οροσειρά Ba Vì, στη λαϊκή θρησκεία του Βιετνάμ ονομάζεται « ο άρχοντας των βουνών» (núi chúa), αν και δεν είναι η ψηλότερη οροσειρά της χώρας. Η πιο διάσημη κορυφή ειναι η Tản Viên, με ύψος 1.281 μέτρα. Στη βιετναμέζικη μυθολογία, αυτό το βουνό είναι το σπίτι του Sơn Tinh, του θεού του βουνού. Ωστόσο, το ψηλότερο βουνό αυτής της οροσειράς είναι η κορυφή Vua (ή η κορυφή του βασιλιά), η οποία έχει υψόμετρο 1296 μ. Ένα ιερό του Προέδρου Χο Τσι Μινχ βρίσκεται στην κορυφή αυτού του βουνού.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
