Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Α. Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Α. Ελληνική Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 11 Μαρτίου 2013

Η Προστακτική στην αρχαία ελληνική γλώσσα




 Στην ιστολεδίδα του Ελληνικού Πολιτισμού θα βρείτε ασκήσεις αυτοαξιολόγησης: 

Στην Ενεργητική φωνή:
Στη Μέση Φωνή:
 
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
 
  • Οι καταλήξεις του γ΄πληθυντικού προσώπου σε -ετωσαν / -σάτωσαν είναι μεταγενέστερες, απαντούν από το Θουκυδίδη με μετά και είναι λιγότερο εύχρηστες σε σχέση με τις καταλήξεις -οντων / -σάντων.
  • Η προστακτική του ρήματος εἰμί σχηματίζεται με τις ίδιες καταλήξεις που συναντώνται στην ενεργητική φωνή των βαρύτονων ρημάτων , εκτός από το β΄ενικό πρόσωπο, όπου εμφανίζεται η παλαιότατη κατάληξη -θι.
  • Η προστακτική ενεστώτα στη μέση φωνή σχηματίζεται από το θέμα με την προσθήκη των συνδετικών φωνηέντων και των καταλήξεων -σο, -σθω, -σθε, -σθων/ -σθωσαν: 
φαίν-ε-σο > φαίνεο > φαίνου  
φαιν-έ-σθω
φαίν-ε-σθε
φαιν-έ-σθων /φαιν-έ-σθωσαν (κατ'αναλογία προς τον αντίστοιχο τύπο της ενεργητικής φωνής) 
 

Κυριακή 10 Φεβρουαρίου 2013

Ενότητα 7η, Ένας στοργικός ηγέτης


 
Για το λεξιλογικό πίνακα της ενότητας θα βρείτε χρήσιμο υλικό - όπως πάντα - στη σελίδα του Ελληνικού Πολιτισμού.
Παραπομπές στο λεξικό, απαντήσεις στις ασκήσεις του σχολικού βιβλίου και επιπλέον ασκήσεις με ορισμούς, συνώνυμα  και αντώνυμα.




Ancient India, Mauryan Dynasty


Και μια ιστορία από τη μακρινή Ινδία......σαν πατέρας προς τα παιδιά του... 

Ο σοφός Ασβάλα, που δίδασκε και μίλαγε όμορφα και με τα λόγια έλυνε τα πιο δύσκολα προβλήματα, όπως το συνηθίζουν όλοι οι φιλόσοφοι, είπε στο βασιλιά Ασόκα:

- Γιατί, βασιλιά, παρασύρεσαι από τον οποιονδήποτε και δέχεσαι συμβουλές από ανθρώπους που δεν ξέρουν, και δε ζητάς από τους σοφούς, που τόσα ξέρουν, να σε βοηθήσουν να διοικείς τη χώρα σου σωστά;
- Βρίσκεις, λοιπόν, Ασβάλα, ότι οι σοφοί μπορούν να κάνουν κάτι τέτοιο;

- Φυσικά. Γιατί η φιλοσοφία αυτό κάνει, ερευνά για το σωστό. Ποιανού, λοιπόν, είναι έργο πιο πολύ, αν όχι του σοφού, που αυτό προσπαθεί σ’ όλη του τη ζωή;
- Τότε, σοφέ Ασβάλα, βρες μου έναν τρόπο να διοικείται δίκαια και να ’ναι ευτυχισμένη η χώρα μου.

Ο Ασβάλα κλείστηκε μέρες, σκέφτηκε, έψαξε, και τέλος βρίσκοντας, κατά τη γνώμη του, τι θα ’ταν αυτό που θα ’κανε ευτυχισμένη τη χώρα, παρουσιάστηκε στο βασιλιά.
- Βρήκα αυτό που θέλεις, μεγάλε Ασόκα.
- Να το ακούσω, σοφέ!

- Εκείνο, βασιλιά, που κάνει να μη λειτουργεί σωστά ένα κράτος, είναι τούτο: Η κακή συμπεριφορά των υπαλλήλων στο λαό. Αυτό γεννάει εχθρότητα και φέρνει μίσος. Γι' αυτό, βασιλιά Ασόκα, ετούτο βρίσκω ότι είναι το πρώτο που πρέπει να φροντίσουμε. Γιατί αν οι υπάλληλοι φέρνονται ευγενικά και εξυπηρετούν τους πολίτες, τότε οι πολίτες, βλέποντας στοργή κι ενδιαφέρον γι’ αυτούς, και καλύτεροι θα προσπαθήσουν να γίνουν, και θα αγαπήσουν μια κυβέρνηση που οι υπάλληλοί της φέρονται καλά!
Και για πολλή ώρα και με πολλά λόγια, όπως το ’χουν συνήθεια οι σοφοί, έλεγε όσα σκέφτηκε και με σωρό έξυπνα επιχειρήματα δυνάμωνε αυτό που υποστήριζε. Τότε ο Ασόκα του λέει:

- Τα όσα λες φαίνονται σωστά, όμως πώς θα το διαμορφώσουμε αυτό που λες σε νόμο; Γιατί, φυσικά, δεν είναι εύκολο να λέμε τόσα πολλά. Πρέπει να βρεις μια απλή διατύπωση που να λέμε αυτό που θέλουμε σύντομα και με σαφήνεια.
Τότε ο Ασβάλα απάντησε:

- Το μόνο εύκολο, βασιλιά. Μια φράση αρκεί. Οι υπάλληλοι να φέρονται στο λαό, όπως καθένας θα φέροταν στο παιδί του. Αυτό είναι αρκετό και τα λέει όλα.

- Καλά! είπε ο Ασόκα, κι έδωσε διαταγή να φροντίσουν να εφαρμοστεί αμέσως ο νέος νόμος.

Σαν πέρασαν λίγες μέρες, ο βασιλιάς Ασόκα είπε στον σοφό Ασβάλα:

- Δεν κάνουμε, λοιπόν, μια βόλτα στην πολιτεία, να δούμε τι αποτελέσματα έχει φέρει ο νέος νόμος;

Και ξεκίνησαν. Μα μόλις προχώρησαν δυο βήματα είδαν κατάπληκτοι έναν υπάλληλο να δέρνει μ’ ένα ραβδί κάποιον άνθρωπο του λαού.

Τότε θυμωμένος ο βασιλιάς Ασόκα τον σταμάτησε:

- Τι κάνεις, ανόητε; Δε διάβασες την νέα διαταγή ότι πρέπει να φέρεστε στο λαό όπως ένας πατέρας στο παιδί του;
Ο υπάλληλος γύρισε με απορία.

- Αυτό κάνω, βασιλιά μου, έτσι δέρνω το γιο μου! Τότε ο Ασόκα γύρισε στο σοφό:

- Όπως βλέπεις, σοφέ, άλλο πράγμα είναι η φιλοσοφία κι άλλο η ζωή.

Ο σοφός Ασβάλα, Οι λαοί μιλάνε, Άλκης Παπάς, εκδόσεις Αστάρτη

Κυριακή 23 Δεκεμβρίου 2012

Ενότητα 5, Η ελεημοσύνη βασίλισσα των αρετών







Στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Πολιτισμού θα βρείτε το κείμενο, λεξιλογικές επισημάνσεις, συντακτική ανάλυση και το παράλληλο κείμενο με τη μετάφρασή του.

Λεξιλογικός πίνακας

 

Το ρήμα ἄγω προσφέρει πλήθος α.ε και ν.ε ομόρριζων λέξεων. Στη ν.ε χρησιμοποιείται σύνθετο και παρατηρούνται δυσκολίες στην επιλογή του ορθού τύπου μεταξύ των "άγω" και "αγάγω". 
  • Ο τύπος "αγαγ-"χρησιμοποιείται για πράξη στιγμιαία.π.χ : Η κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να εισαγάγει νέο τρόπο εξέτασης των υποψηφίων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
  •  Αντίθετα οι τύποι του "αγ-" χρησιμοποιούνται για πράξη συνεχή και επαναλαμβανόμενη.π.χ : Η Σαουδική Αραβία συμφώνησε να εξάγει από την επόμενη εβδομάδα 100.000 βαρέλια επιπλέον την ημέρα.
  • Στους  συντελικούς χρόνους χρησιμοποιείται πάντα ο τύπος "αγαγ-" π.χ: Η  σύγχρονη κοινωνία έχει αναγάγει την ατομική ευδαιμονία σε υπέρτατη αξία ζωής.

Κάντε κλικ στο σύνδεσμο και ελέγξτε τις γνώσεις σας συμπληρώνοντας τα κενά στις ασκήσεις  με τα κατάλληλα παράγωγα και σύνθετα ουσιαστικά και ρήματα που ανήκουν στη μεγάλη οικογένεια του "άγω"




Σάββατο 15 Δεκεμβρίου 2012

Ενότητα 4η, Λεξιλογικά, γραμματική

Word cloud made with WordItOut

 

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ


Να συμπληρώσετε τα κενά των  προτάσεων με τον κατάλληλο τύπο των παρακάτω λέξεων : (δύο λέξεις περισσεύουν)




καλοπροαίρετος, καλλιεργημένος, καλλίγραμμος, καλαίσθητος, καλλιεργήσιμος, καλοσυνάτος, καλλιεργητικός, καλοκάγαθος, καλλωπιστικός, καλλίφωνος, καλλιμάρμαρος, καλοπέραση, καλλιτέχνημα, καλλιγραφικός, καλλιέργεια,  καλοήθης, καλότυχος.


1. Στα μουσεία εκτίθενται …………………………………………….του παρελθόντος.
2. Του ζήτησαν να πει ένα τραγούδι, αφού όλοι γνώριζαν ότι ήταν…………………………………………... 
3. Οι ……………………………………………… εκτάσεις δεν επαρκούν πλέον για τη διατροφή του πληθυσμού που αυξάνεται με ρυθμούς υψηλότερους από τις δυνατότητες της παραγωγής.
4. Ο νέος διευθυντής είναι ευπαρουσίαστος, ……………………………………………………… και αυτοδημιούργητος. Έχει όλες τις προϋποθέσεις για μια πετυχημένη καριέρα.
5. Το συγκινητικό αυτό κείμενο έφερε την υπογραφή μου, με ωραία …………………………..………………γράμματα.
6. Για να φτιαχτεί και να συντηρηθεί ένα…………………………………..…….. κορμί, χρειάζεται προσπάθεια, συνέπεια και αυτοπειθαρχία.
7. Στην περίπτωση του εγκεφάλου, σε αντίθεση με άλλα μέρη του σώματος, οι ……………………………………….. όγκοι είναι δυνατό να αποβούν εξαιρετικά επικίνδυνοι για τον ασθενή.
8. Μια χαλαρή και …………………………………………..………….. συζήτηση μ' έναν καλό φίλο διώχνει το άγχος και εξαφανίζει τις στενοχώριες.
9. Μια ζωή κοίταζαν την ………………………………………………. τους και να μη στερηθούν τίποτα. Τώρα η δουλειά τους φαίνεται σκλαβιά.
10. Μας χαμογελούσε μ' εκείνο το ………………………….…………. χαμόγελο που δείχνει άνθρωπο με μεγάλη καρδιά.
11. Ο Άγιος Βασίλης, ο …………….……….……………………….. γεράκος με την πλούσια λευκή γενειάδα ζει στις καρδιές όλων των παιδιών, που περιμένουν απ' αυτόν τα δώρα τους κάθε παραμονή Πρωτοχρονιάς.
12. Στο Παναθηναϊκό Στάδιο γνωστό και ως ……………………………………………………….., έγινε το 1996 η υποδοχή των Ολυμπιονικών της Ατλάντα. 
13. Η γαρδένια είναι ……………………………..θάμνος, ιδιαίτερα δημοφιλής στην Ελλάδα, με στρογγυλά ή λογχοειδή λαμπερά πράσινα φύλλα και λευκά άνθη με ξεχωριστό άρωμα. 
14. Η ελληνιστική αρχιτεκτονική εντυπωσιάζει με ογκώδη και ……………………………………… έργα, ενώ η γλυπτική προσπαθεί να εκφράσει τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου. 15. Η ………………………………….. των σχέσεων του πατέρα με τα παιδιά του είναι καθοριστικής σημασίας για την οικογένεια και την ποιότητα ζωής των παιδιών.

 


Αν δυσκολευτήκατε, ελέγξτε τις απαντήσεις σας συμπληρώνοντας τα κενά στην Hot Potatoes εκδοχή της άσκησης εδώ

 

 

Γ΄ κλίση επιθέτων



            Tριτόκλιτα Επίθετα from Georgia Dimitropoulou


Για περισσότερη εξάσκηση στα Τριτόκλιτα επίθετα υπάρχουν πολλές ασκήσεις αυτοαξιολόγησης - ανάμεσά τους και οι ασκήσεις του σχολικού βιβλίου - στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Πολιτισμού. 

Πιο συγκεκριμένα:



Υποτακτική όλων των χρόνων, ενεργητικής και μέσης φωνής: σημασίες, σχηματισμός, κλίση 

 

Yποτακτική βαρύτονων ρημάτων ενεργ. και μέσης φωνής from Georgia Dimitropoulou



Για περισσότερη εξάσκηση στην Υποτακτική υπάρχουν πολλές ασκήσεις αυτοαξιολόγησης - ανάμεσά τους και οι ασκήσεις του σχολικού βιβλίου - στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Πολιτισμού. 

Πιο συγκεκριμένα: 


 

 

Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 2012

Ενότητα 3η, Το χρέος του Ιστορικού








Η ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΠΟΧΗ


6ος αιώνας π.Χ.
 
Ο Εκαταίος ο Μιλήσιος αυτά εδώ αφηγείται . γράφω αυτά που θεωρώ ότι είναι αληθινά…
 

Ποιος είναι ο στόχος της έρευνας του Εκαταίου;

 5ος αιώνας π.Χ

Ο Ηρόδοτος από την Αλικαρνασσό παρουσιάζει εδώ την έρευνά του ( ἱστορίης
ἀπόδεξις), έτσι ώστε τα ανθρώπινα κατορθώματα να μην ξεχαστούν στο χρόνο και
μεγάλα και θαυμαστά επιτεύγματα, άλλα Ελλήνων και άλλα Βαρβάρων, να μη
μείνουν αδόξαστα και κυρίως, για να δείξει για ποια αιτία οι Έλληνες και οι
βάρβαροι πολέμησαν μεταξύ τους.
                                                           Ηρόδοτος, 1.1  

Γιατί ο Ηρόδοτος γράφει την ιστορία του; Τι δείχνει η επιθυμία του να αναδείξει τα
«θαυμαστά» έργα όχι μόνο των Ελλήνων αλλά και των βαρβάρων;

   

Και η ακρόαση της αφήγησής μου ίσως φανεί λιγότερο ευχάριστη, επειδή λείπει από
αυτή το μυθικό στοιχείο. εμένα όμως μου είναι αρκετό να κρίνουν το έργο μου
ωφέλιμο, όσοι θέλουν να γνωρίσουν με ακρίβεια αυτά που έγιναν κι εκείνα που -
επειδή αυτή είναι η ανθρώπινη φύση- θα γίνουν κάποτε ξανά μ’ έναν παρόμοιο
τρόπο. Γιατί το έργο αυτό έχει γραφτεί πιο πολύ σαν παντοτινό μελέτημα (κτῆ μα ἐς   ἀεί) 

παρά σαν ανάγνωσμα της στιγμής για να τ’ ακούν ευχάριστα.
                                                                                                           Θουκυδίδης, 1.22.4
 

Τι θα κερδίσει, σύμφωνα με το Θουκυδίδη, ο αναγνώστης του έργου του;

 

 

20ος αιώνας μ.Χ

 

 «Στόχος μου είναι να καταλάβω και να εξηγήσω γιατί τα πράγματα εξελίχτηκαν
με τον τρόπο που εξελίχτηκαν και πώς συνδέονται μεταξύ τους…»

                                                                     Eric Hobsbawm, The Age of Extremes (1994)
 

Ποιος είναι ο στόχος ενός σύγχρονου ιστορικού; Προσέξτε αν υπάρχει κάποιο κοινό
στοιχείο με τα λόγια του Ηροδότου.

 

 

Οι μεταφράσεις των κειμένων της ενότητας

 
Πολύβιος, Ἱστορίαι 1.14.4-7

Στην άλλη μας λοιπόν ζωή (στις σχέσεις μας προς γνωστούς και φίλους) ίσως δε θα μπορούσε κανείς να αποβάλει αυτού του είδους την εύνοια∙ γιατί πράγματι πρέπει να αγαπά ο ενάρετος άντρας το φίλο και την πατρίδα και να μισεί τους ίδιους εχθρούς που μισούν και οι φίλοι του και να αγαπά μαζί τους και τους φίλους τους·όταν όμως κάποιος επωμίζεται το χαρακτήρα του ιστορικού, πρέπει να ξεχάσει όλα τα τέτοιου είδους και πολλές φορές να επαινεί και να τιμά με τους πιο μεγάλους επαίνους τους εχθρούς, όταν οι πράξεις τους απαιτούν αυτό, και πολλές φορές να ελέγχει και να κατηγορεί με αισχρό τρόπο τους στενούς συγγενείς, όταν τα σφάλματα στις πράξεις τους υποδεικνύουν αυτό. Γιατί, όπως ακριβώς, όταν ένας ζωντανός οργανισμός χάσει τα μάτια του, αχρηστεύεται ολόκληρος, έτσι, αν λείψει η αλήθεια από την ιστορία, ό,τι απομένει από αυτήν γίνεται ένα ανώφελο διήγημα.
Αρχείο:Polybios.jpg
Εκμαγείο κατεστραμένης σήμερα αρχαίας στήλης που πιθανόν τον απεικονίζει.

1ο παράλληλο κείμενο: Άννα Κομνηνή, Αλεξιάς, Πρόλογος 2.3

Όντως, όταν κανείς αναλαμβάνει το έργο του ιστοριογράφου, οφείλει να ξεχάσει την αγάπη 
και το μίσος: συχνά πρέπει να στολίζει τους εχθρούς του με τους μεγαλύτερους επαίνους,
 όταν τα γεγονότα το επιβάλλουν, κι επίσης να ελέγχει τους πιο αγαπητούς, όταν αυτό υποδεικνύουν 
οι λανθασμένες πράξεις τους. Γι' αυτό ακριβώς δεν πρέπει να διστάζει ούτε τους φίλους να κατηγορεί ούτε
και τους εχθρούς να εγκωμιάζει (μτφρ. Α. Σιδέρη)

2ο παράλληλο κείμενο: Προκόπιος, Ὑπέρ τῶν πολέμων λόγοι 1.1.4-5
 Και πιστεύει ότι, όπως η ευστροφία είναι απαραίτητη στη ρητορική και η μυθοπλασία στην ποίηση, έτσι 
ακριβώς απαιτείται και η αλήθεια για την ιστορική συγγραφή. Γι' αυτό, με βάση αυτή την αρχή, δεν απέκρυψε
τα σφάλματα και τις αποτυχίες ακόμα και των πιο οικείων του, αλλά έγραψε τα πάντα με κάθε ακρίβεια, 
όπως πράγματι έγιναν, είτε καλά είτε κακά.
 3ο παράλληλο κείμενο:Λουκιανός, Πῶς δεῖ ἱστορίαν συγγράφειν 41
  
Τέτοιος λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, ας είναι ο συγγραφέας  — απτόητος, αμερόληπτος, ελεύθερος,
φίλος της ελευθερίας του λόγου και της αλήθειας, όπως ο κωμικός λέγει, λέγοντας τα σύκα σύκα και
τη σκάφη σκάφη χωρίς να εκμεταλλεύεται κάτι εξαιτίας μίσους και φιλίας και χωρίς να λυπάται ή να 
ευσπλαχνίζεται ή να ντρέπεται ή να δειλιάζει, αμερόληπτος δικαστής, καλοπροαίρετος με όλους μέχρι
το σημείο να μην παραχωρεί σε κάποιον περισσότερα από όσα πρέπει, ξένος και χωρίς πατρίδα στα βιβλία
του, ανεξάρτητος, ακηδεμόνευτος, χωρίς να σκέφτεται τι εντύπωση θα σχηματίσει ο ένας ή ο άλλος αλλά
λέγοντας τι έχει γίνει —
Ν. Γύζης, Ιστορία, 1982 (Εθνική Πινακοθήκη, Αθήνα)


Κοινά σημεία παράλληλων κειμένων με το κείμενο της ενότητας – αρετές που πρέπει να διαθέτει
ο ιστορικός σύμφωνα με τα κείμενα αυτά:

  • Ο ιστορικός πρέπει, σύμφωνα με τον Θουκυδίδη και όσους ακολουθούν τις αρχές του, όπως ο
     Πολύβιος(2ος π.Χ αι.), ο Λουκιανός(2ος μ.Χ αι.), ο Προκόπιος(6ος μ.Χ.αι.) και η Άννα Κομνηνή
     (12ος μ.Χ αι.),να στηρίζεται στην αυτοψία, έλεγχο και μελέτη των πηγών, συστηματικό διαχωρισμό
     αρχών και αιτιών.


  • Να διαθέτει κριτική ικανότητα, να εκτιμά τα γεγονότα, τις ενέργειες/επιλογές των προσώπων
     και να εξάγει συμπεράσματα.
  • Να στέκεται με αμεροληψία και αντικειμενικότητα απέναντι σε οικείους και εχθρούς,
     ανεπηρέαστος από συναισθήματα φιλίας και μίσους.
  • Απαραίτητη βέβαια προϋπόθεση για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων είναι η χρονική
     απόσταση από τα γεγονότα, προκειμένου να συνεκτιμηθούν και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Για εξάσκηση στο Λεξιλογικό Πίνακα της ενότητας λύστε το σταυρόλεξο με ομόρριζα του 
κοσμέω, κοσμῶ.